Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 15 marca 2022 r., sygn. akt III OZ 132/22

Uzasadnienie

Postanowieniem z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1789/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Instytutu [...] z siedzibą w [...] (skarżący) od wyroku tego Sądu z dnia [...] października 2021 r. w sprawie skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Instytutu [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż odpis opisanego wyżej wyroku z 6 października 2021 r. doręczono Instytutowi dnia [...] października 2021 r. z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie trzydziestu dni. Skargę kasacyjną zaś nadano w Urzędzie Pocztowym dopiero [...] grudnia 2021 r., a zatem po wskazanym terminie.

Sąd wyjaśnił, iż ze wzglądu na treść art. 178 p.p.s.a. zobligowany był wniesioną po terminie skargę kasacyjną odrzucić.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wywiódł zażalenie, w którym zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 74a § 8 p.p.s.a. w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 83 § 2 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez ich niezastosowanie, albowiem organ nie uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu wskazał, iż zawiadomienie zawierało informację o terminie odbioru – [...] listopada 2021 r. oraz że przesłane do pełnomocnika zawiadomienie zostało umieszczone w folderze SPAM, zatem nie podpisał on UPO, co przesądza o przyjęciu, iż terminem doręczenia odpisu wyroku był [...] listopada 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie zaś do treści art. 178 p.p.s.a. - Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi data doręczenia organowi, za pośrednictwem platformy e-PUAP, zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Sąd przyjął bowiem, że datą doręczenia organowi wyroku [...] października 2021 r., podczas gdy organ w zażaleniu podnosi, że datą tą był [...] listopada 2021 r. i tym samym, że od tej daty należało liczyć bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wskazać należy, iż zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 700, ze zm.), dalej: "ustawa o informatyzacji" oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 180).

Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające:

1. a) pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument,
2. b) datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego – w odniesieniu do dokumentu doręczanego podmiotowi publicznemu,
3. c) datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny,
4. d) datę i godzinę wytworzenia urzędowego poświadczenia odbioru.

Urzędowe poświadczenie odbioru jest wspólnym określeniem dla urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP, do którego odnosi się art. 3 pkt 20 lit. b) i urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD, do którego z kolei odnosi się art. 3 pkt 20 lit. c ustawy o informatyzacji).

Stosownie do treści § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego wydane poświadczenie przedłożenia (UPP) jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). W tym wypadku dokument jest automatycznie generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. Jeżeli zatem organ przesłał drogą elektroniczną do podmiotu publicznego decyzję, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala przyjąć organowi administracji publicznej, że dokument ten wpłynął do urzędu.

Proces tworzenia poświadczenia doręczenia (UPD) przebiega odmiennie. Doręczenie wymaga przyjęcia przesyłki przez adresata dokumentu elektronicznego i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia).

Z akt sprawy wynika, że odpis zaskarżonego wyroku został przesłany do Instytutu [...] października 2021 r. za pośrednictwem platformy e-PUAP, zaś z urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) pisma, przy którym w formie załącznika doręczono odpis wyroku Sądu I instancji, że został on doręczony [...] października 2021 r. (data odbioru). Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu [...] listopada 2021 r. Wyjaśnienia wymaga, że powoływana przez skarżącego data 4 listopada 2021 r. widnieje na UPD jednakże znajduje się ona w rubryce "Dane uzupełniające (opcjonalne)" i zgodnie z zamieszczoną pod nią informacją dotyczy uznania dokumentu za doręczony w przypadku nie odebrania go przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD.

W konsekwencji za prawidłowe należało uznać zaskarżone postanowienie Sądu I instancji.

Mając powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.