Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 401/22 oddalił skargę P. Ł. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: SKO.PW/4171/135/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej.
W piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia ww. wyroku WSA w Krakowie.
W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r. wezwano skarżącego, na podstawie art. 234 § 2 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany na skutek zgłoszonego żądania, pouczając jednocześnie, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, to Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych niniejszej sprawy wynika, że powyższe wezwanie wraz z odpisem wyroku i jego uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 2 lutego 2023 r.
Zarządzenie z dnia 10 stycznia 2023 r. stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, w którym wniósł on o jego uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiocie opłaty kancelaryjnej. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji skierowanie do niego zarządzenia, pomimo braku do tego podstaw, a to z uwagi na obowiązywanie art. 220 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym przed wydaniem stosownego odpisu obligatoryjne jest uprzednie skierowanie wezwania do uzupełnienia braków w postaci opłaty, a także błędne ustalenie wysokości opłaty i działanie wbrew zasadzie budowania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd I instancji był uprawniony do doręczenia mu odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem dopiero po uzupełnieniu braku w postaci opłaty, co wynika jednoznacznie z przepisów regulujących sądowe postępowanie administracyjne, a zastosowanie odmiennej koncepcji powoduje negatywne konsekwencje dla skarżącego, który niepouczony odpowiednio przez Sąd może nie tylko nie znać wysokości opłaty, ale również nie znać konsekwencji jej nieuregulowania, takich jak chociażby możliwość jej ściągnięcia w przypadku nieopłacenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku strony wnoszącej zażalenie, zarządzenie, na podstawie którego wezwano ją do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jest zgodne z prawem. Wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej wystosowano bowiem do skarżącego na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie (...). Wbrew twierdzeniom zażalenia nie miał tu zastosowania art. 220 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, bowiem w przywoływanym art. 234 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidziano specjalną regulację dotyczącą opłaty kancelaryjnej pobieranej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, w której wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty i zakazano stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek strony doręcza się zatem bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną, a doręczenie tego odpisu oznacza powstanie obowiązku uiszczenia opłaty (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 234).
Ponadto, podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego co do braku pouczenia go o tym, że za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobiera się, przy zgłoszeniu wniosku, opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł, Sąd I instancji pouczał go o powyższym w zawiadomieniu o wyznaczeniu terminu rozprawy w niniejszej sprawie, które skarżący odebrał w dniu 9 grudnia 2022 r. Za bezpodstawne uznać należało także zarzuty skarżącego co do rzekomego błędnego ustalenia przez Sąd I instancji wysokości opłaty kancelaryjnej, gdyż zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł, a więc w wysokości ustalonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zarządzeniu z dnia 10 stycznia 2023 r. będącym przedmiotem rozpoznawanego zażalenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.