Postanowienie NSA z 18 kwietnia 2023 r., III OZ 183/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 529/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 529/22 oddalającego skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia:

Skład

Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak

Sentencja

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 9 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.P. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 2 grudnia 2022 r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 maja 2022 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując, że z uwagi na uszkodzenie komputera nie miał możliwości technicznej złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. W ocenie Sądu I instancji, tego rodzaju okoliczność nie mogła stanowić podstawy przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wyrok oddalający skargę został wydany 2 grudnia 2022 r., a skarżący nie stawił się na rozprawie. Wraz z zawiadomieniem o rozprawie skarżący został pouczony m.in. o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w tej sprawie 9 grudnia 2022 r. Skarżący pięć dni po upływie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd I instancji podkreślił, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest czynności nieskomplikowaną i nie wymaga użycia komputera. Z akt sprawy wynika, że skarżący do czasu wydania wyroku podejmował skuteczne czynności procesowe.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, żeby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniały przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Przede wszystkim, wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie wymaga użycia komputera, wniosek tego rodzaju może zostać sporządzony odręcznie i nadany w placówce pocztowej lub złożony bezpośrednio w siedzibie Sądu. W zażaleniu skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną (niesłyszącą) i ze względu na stan zdrowia nie mógł stawić się w siedzibie Sądu. Przede wszystkim, skarżący nie wskazał, jakiego rodzaju schorzenie stanowiło przeszkodę wskazaną w zażaleniu. Ma to istotne znaczenie, ponieważ co do zasady choroba jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Ponadto obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. W tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku chorował w sposób uniemożliwiający złożenie wniosku w urzędzie pocztowym lub siedzibie Sądu.

Powyższe oznacza, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.