Postanowienie NSA z 23 stycznia 2024 r., III OZ 2/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 956/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2023 r., nr SKO Gd 5009/22 w przedmiocie umorzenia opłaty za zezwolenie na usunięcie drzew postanawia oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Piotr Korzeniowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 17 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 956/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), po rozpoznaniu wniosku E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "SKO w Gdańsku") z [...] września 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia w części opłaty za zezwolenie na usunięcie drzew i zobowiązania do uiszczenia części opłaty w wysokości 208 140,37 złotych.

W uzasadnieniu orzeczenia WSA w Gdańsku wskazano, że skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować następstwa, warunkujące udzielenie ochrony tymczasowej, bowiem wniosek o wstrzymanie jej wykonania został uzasadniony w sposób bardzo ogólnikowy. We wniosku wskazano jedynie, że kwota 208 140,37 zł jest "istotna" i "bardzo wysoka" z punktu widzenia płynności finansowej spółki. Wskazano również, że skarżąca poniosła "znaczne nakłady finansowe" na wykonanie nasadzeń kompensacyjnych i zabiegi pielęgnacyjne. Sąd I instancji podkreślił, że do wniosku nie załączono jednak żadnych dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonywający wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla spółki. Nie wskazano chociażby kwoty, jaką skarżąca poniosła na wykonanie nasadzeń kompensacyjnych i zabiegi pielęgnacyjne.

Pismem oznaczonym datą 29 listopada 2023 r., skarżąca spółka wywiodła zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z 17 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 956/23. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w niektórych okolicznościach argument, iż wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody, jest uzasadniony per se. Zdaniem skarżącej tak jest w niniejszej sprawie, która nakłada na stronę obowiązek natychmiastowej zapłaty niebagatelnej kwoty 208 140,37 złotych. Spółka wskazała, że kwota to prawie 60-krotność wynagrodzenia minimalnego brutto oraz prawie 30-krotność wynagrodzenia przeciętnego brutto. Takimi oszczędnościami - w gotówce — mało kto w Polsce dysponuje. Jest to także kwota, której przeciętny przedsiębiorca, a zwłaszcza z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, nie trzyma tak po prostu na rachunku bankowym, lecz - jeżeli nawet jego obrót jest wyższy — po prostu na bieżąco wykorzystuje na potrzeby podstawowej działalności - opłacania pensji pracowników, zapłaty podatków, opłacania bieżących zobowiązań z tytułu zakupu towarów i usług koniecznych dla normalnego prowadzenia jego działalności.

Zdaniem skarżącej, konieczność natychmiastowego "wyjęcia" takiej kwoty z bieżącego obrotu odbije się niekorzystnie na rachunku przepływów finansowych każdej firmy, może za wyjątkiem tych największych — a skarżąca mieści się w kategorii przedsiębiorstw MSP (małych i średnich). Sama konieczność poczynienia jednorazowo takiego wydatku doprowadzi do zachwiania płynności finansowej strony, co mogłoby negatywnie przełożyć się na jej działalność w perspektywie średnio- lub długoterminowej poprzez utratę przez nią wiarygodności jako rzetelnego i regulującego w terminie swoje zobowiązania należności, oraz skutkować wstrzemięźliwością kontrahentów w odniesieniu do kontynuowania relacji biznesowych ze skarżącą, albo np. cofnięciem lub odmową przyznania skarżącej limitów kredytów kupieckich.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I. instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11; 3 marca 2016 r., sygn. akt I FZ 33/16 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213).

Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.

Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z sytuacją materialną czy majątkową strony skarżącej nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (post. NSA: z 3.7.2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, z 6.2.2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z 18.3.2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 - CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że skarżąca ani w zawartym w skardze wniosku, ani w wywiedzionym zażaleniu nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej. Wśród załączników skargi oraz zażalenia nie znajdują się dokumenty, które przedstawiałyby jej sytuację majątkową, a sama argumentacja przedstawiona w zażaleniu ma ogólny i powierzchowny charakter.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt zobowiązania do wpłaty znacznej kwoty nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej skarżącej spółki i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania zawartego w zaskarżonej decyzji. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych twierdzeń i dowodów, jest niemożliwe. Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawiła szczegółowych i zindywidualizowanych twierdzeń w tym zakresie. Zażalenie nie podważyło zatem prawidłowej oceny wniosku, która dokonana została przez WSA w Gdańsku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.