Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/22 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał pełnomocnika M. O. i K. O., M. P. i S. P., T. S., I. K., A. B. i M. B., J. K. i M. K., J. P., J. O. i W. O., P. W., M. G., T. G. oraz A. K. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w łącznej kwocie 1200 zł, stosownie do art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 1090).
Na powyższe zarządzenie strony wymienione w zarządzeniu złożyły zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie:
- 1. art. 234 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych poprzez wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 1200 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podczas gdy opłatę kancelaryjną uiszcza się za odpis orzeczenia, a pełnomocnik otrzymał jeden odpis orzeczenia
- 2. art. 234 § 2 w zw. z art. 214 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych poprzez wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 1200 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podczas gdy wniosek o uzasadnienie nie jest pismem podlegającym opłacie, gdyż z opłatą jest powiązane wydanie odpisu orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.).
W myśl art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku. Jednocześnie art. 234 § 2 P.p.s.a stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.
Stosownie do § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł.
Ponadto w myśl postanowień art. 214 § 2 P.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
W niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżących oraz uczestników postępowania, wniósł jednym pismem wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/22 oraz uiścił opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. Następnie Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżących i uczestników do wykazania interesu prawnego uczestników postępowania. Pismem z dnia 13 marca 2023 r. pełnomocnik wykazał, że poszczególni uczestnicy postępowania są właścicielami bądź współwłaścicielami działek.
W związku z tym, zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału uznał, że uiszczona opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku została dokonana w imieniu B. i B. J., a zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. prawidłowo wezwał pełnomocnika pozostałych wnioskujących do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 1200 zł. Wysokość opłaty również została ustalona prawidłowo.
Wskazać bowiem należy, że wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Fakt wspólnego wnoszenia pisma procesowego nie może stanowić o tym, że uprawnienia lub obowiązki skarżących i uczestników związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Wspólność uprawnień i obowiązków występuje zasadniczo, gdy pismo wnoszą osoby będące współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Osoby, które posiadają prawa do odrębnych nieruchomości, a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponoszą oddzielnie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący jak i uczestnicy, swoje uprawnienia do udziału w sprawie wywodzą z tytułu posiadania odrębnych nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Wobec tego skarżący, jak i uczestnicy powołują się na odrębne interesy wynikające z własności bądź współwłasności odrębnych nieruchomości, a nie ze współwłasności jednej nieruchomości. W sprawie zatem każdy ze skarżących, jak i uczestników postępowania reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. W takiej sytuacji, bez wątpienia można stwierdzić, że po stronie skarżących i uczestników postępowania występuje współuczestnictwo, które ma charakter formalny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje art. 214 § 2 P.p.s.a. Oznacza to, że wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie.
Konsekwencją uznania, że w sprawie współuczestnictwo stron ma charakter współuczestnictwa formalnego powoduje, że skuteczność uiszczenia opłaty kancelaryjnej z tytułu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zależy od dopełnienia powyższego obowiązku w stosunku do każdego ze stron indywidualnie.
Tym samym należy uznać, że prawidłowo Przewodniczący Wydziału IV WSA w Warszawie wezwał pełnomocnika dwunastu skarżących i uczestników postępowania występujących z wnioskiem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w łącznej wysokości 1200 złotych, po 100 złotych od każdego ze skarżących i uczestników.
Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest zatem doręczyć uzasadnienie wyroku pełnomocnikowi odrębnie dla każdego ze skarżących i uczestników, tj. w ilości 12 egzemplarzy.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.