Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 lutego 2022 r., sygn. akt II SO/Ol 1/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na skutek wniosku P.S. (skarżący) o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Komendantowi Powiatowemu Policji w [...], wymierzył grzywnę w wysokości 100 złotych (pkt 1) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 2).
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga P. S. wpłynęła do organu w formie elektronicznej [...] stycznia 2022 r. i dotyczyła bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej, zatem był on zobowiązany do przekazania jej do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od jej otrzymania, tj. do [...] stycznia 2021 r. Organ zaś przesłał do Sądu skargę dopiero [...] lutego 2022 r., a zatem po terminie. Jednocześnie Sąd wskazał, iż nawet przekonanie organu, że skarga dotyczy innej sprawy, wcześniej już przekazanej do Sądu nie zwalniało go z obowiązków określonych w art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 54 § 2 p.p.s.a.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Komendant Powiatowy Policji i w zażaleniu zarzucił mu naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dalej: "u.d.i.p.", poprzez wymierzenie organowi grzywny w wysokości 100 zł, poprzez uznanie, że organ nie przekazał skargi w terminie 15 dni, podczas gdy z wykładni przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że grzywna o wymierzeniu może być zastosowana w przypadku niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 - 2 c p.p.s.a, czyli nieprzesłaniu akt w ciągu 30 dni, a w niniejszej sprawie nie upłynął jeszcze powyższy termin, a ponadto sąd I instancji wymierzając grzywnę nie uwzględnił nakazu stosowania do dnia [...] lutego 2022 r. w urzędach administracji publicznej pracy zdalnej, co pośrednio mogło przyczynić się do terminu udzielenia odpowiedzi.
W oparciu o przytoczone zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl natomiast art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W konsekwencji wymierzenie grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy organ administracji, za pośrednictwem którego strona wniosła skargę, nie wywiąże się z obowiązku przekazania tej skargi do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym, w przypadku spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej, w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z treścią tego przepisu szczególnego do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Przypomnienia wymaga, iż grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Ponadto pełni ona również funkcję prewencyjną, bowiem nałożenie grzywny służy zapobieganiu naruszenia prawa przez przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego. Zwrócić uwagę należy także, iż przyjmuje się, że dla wymierzenia organowi grzywny nie mają znaczenia przyczyny nieprzekazania skargi sądowi, bowiem okoliczności stanowiące podstawę naruszenia terminu mogą mieć jedynie wpływ na ustalenie jej wysokości (por. np. postanowienia NSA z: 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; 22 maja 2014 r., I OZ 382/14; 17 grudnia 2013 r., II GZ 728/13; 6 marca 2014 r., I OZ 141/14).
Jak wskazuje się w orzecznictwie rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość sąd może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji, przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości, a także, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z: 30 kwietnia 2021 r., III OZ 200/21; 17 stycznia 2014 r., I OZ 1259/13).
W przedmiotowej sprawie, jak ustalił Sąd I instancji, skarga wpłynęła do organu [...] stycznia 2022 r., zaś organ przekazał ją do Sądu dopiero [...] lutego 2022 r., zatem niewątpliwie organ wykonał zobowiązanie z uchybieniem terminowi wskazanemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co przesądza o przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
W świetle powyższych okoliczności wniosek o wymierzenie grzywny był uzasadniony, a Sąd I instancji trafnie przyjął, że w okolicznościach tej sprawy uzasadnione było wymierzenie grzywny.
Odnosząc się zaś do kwestii nieuwzględnienia nakazu stosowania do [...] lutego 2022 r. w urzędach administracji publicznej pracy zdalnej, co pośrednio mogło przyczynić się do terminu udzielenia odpowiedzi, wskazać należy, iż okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla ustalenia czy organ dokonał przekazania skargi w terminie określonym przez art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Podkreślić również należy, iż na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek odpowiedniej organizacji pracy urzędu, w tym także terminowości wykonywania nałożonych na niego zadań. Pracę organu należy tak zorganizować, aby mógł on zająć stanowisko w sprawie w ustawowym terminie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.