Postanowienie NSA z 1 lutego 2023 r., III OZ 24/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt II SO/Wa 41/22 o wymierzenie grzywny Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych za nieprzekazanie w terminie skargi M.M. z dnia 27 czerwca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania

Sprawa

w sprawie z wniosku z dnia 4 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Teresa Zyglewska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 listopada2022 r., sygn. akt II SO/Wa 41/22 oddalił wniosek M.M. (skarżący) o wymierzenie grzywny Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych za nieprzekazanie w terminie jego skargi z dnia 27 czerwca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia 4 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej

Rozpoznając wniosek Sąd I instancji wskazał, że z akt sądowych sprawy o sygn. II SAB/Wa 579/22 wynika, że skarga, złożona za pośrednictwem ePUAP, wpłynęła do Dyrektora w dniu 19 sierpnia 2022 r., po przekazaniu jej przez Sąd przy piśmie II DK/Wa 137/22 z tej samej daty. Powyższe oznacza, że od tej daty rozpoczął bieg piętnastodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Termin ten upłynął z dniem 5 września 2022 r., gdyż 15 dniem był dzień 3 września 2022 r., jednakże była to sobota. Termin, do którego obowiązek winien być wykonany uległ zatem przesunięciu (art. 83 § 2 p.p.s.a.).

Skarga z dnia 27 czerwca 2022 r. (zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 579/22) przekazana została do Sądu przy piśmie organu z dnia 31 sierpnia 2022 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu), które wpłynęło do biura podawczego Sądu w dniu 2 września 2022 r. Z powyższego zestawienia dat, w ocenie Sądu I instancji, wynika, że organ nie przekroczył terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji, w ocenie Sądu, wskazane okoliczności nie uzasadniały wymierzenia grzywny organowi.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, domagając się jego zmiany.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przepis ten zatem statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ (podmiot, do którego wniesiono skargę) musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jednakże w sprawach ze skarg z zakresu udostępnienia informacji publicznej, termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Jednocześnie zauważyć należy, że postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek skarżącego, w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. Zatem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych.

Przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny jest:

1. wniosek o wymierzenie grzywny oraz
2. stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Już samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Z kolei w przypadku złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. należy odróżnić etap orzekania przez sąd co do dopuszczalności samej skargi od orzekania w przedmiocie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

W kontrolowanej sprawie Sąd I instancji orzekał w przedmiocie wniosku o wymierzenie temu organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu w terminie. Zauważyć jednak należy, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarga skarżącego została przekazana do Sądu w terminie. Jak bowiem słusznie wskazał Sąd I instancji skarga, złożona za pośrednictwem ePUAP, wpłynęła do Dyrektora w dniu 19 sierpnia 2022 r., po przekazaniu jej przez Sąd przy piśmie II DK/Wa 137/22 z tej samej daty, co oznacza, że od tej daty rozpoczął bieg piętnastodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Termin ten upłynął 5 września 2022 r. Natomiast skarga przekazana została do Sądu przy piśmie organu z dnia 31 sierpnia 2022 r., a zatem organ nie przekroczył terminu do wniesienia skargi.

Tym samym rację miał Sąd I instancji wskazując, że okoliczności sprawy nie uzasadniały wymierzenia grzywny organowi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.