Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt II SO/Kr 16/21, wymierzył Burmistrzowi [...] grzywnę w kwocie 100 zł za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność organu z dnia 24 czerwca 2020 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz zasądził od organu na rzecz E.L. i P.L. zwrot kosztów postępowania.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z regulacji tych jednoznacznie wynika, że podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest dla sądu administracyjnego skarga na działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest bezwzględnie obowiązany przekazać skargę sądowi, wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie 30 dni do dnia otrzymania skargi.
Instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego, ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonania tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości.
Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny. Nie jest prawdą, że oryginał skargi został przekazany do WSA przy poprzednim wniosku o wymierzenie grzywny w dniu 29 grudnia 2020 r. – co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu o nałożeniu grzywny, jak również sam Burmistrz w zażaleniu na to postanowienie (k. 44 akt II SO/Kr 1/21: "organ nie kwestionuje stanu faktycznego, iż skarga na bezczynność z dnia 24 czerwca 2020 r. nie została przekazana").
Aktualnie jednak skarga na bezczynność, której dotyczy niniejsze postępowanie znajduje się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie, zarejestrowana pod sygn. II SAB/Kr 229/21 i wyznaczono termin jej rozpoznania na dzień 9 lutego 2022 r. W tej sytuacji nałożona obecnie grzywna nie pełni już funkcji dyscyplinującej, a jedynie restrykcyjną i prewencyjną. Sąd uznał, że w tych okolicznościach odpowiednia i wystarczająca będzie grzywna w wysokości 100 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Burmistrz Miasta Nowy Targ, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o zmianę postanowienia i niewymierzenie organowi grzywny. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- 1. art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie grzywny;
- 2. art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia postępowania w sytuacji, kiedy stało się ono bezprzedmiotowe
- 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na ustaleniu, że skarga nie została przekazana sądowi do rozpoznania przy poprzednim wniosku o wymierzenie grzywny.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przy piśmie z dnia 4 lutego 2021 r., skarga z dnia 24 czerwca2020 r. została przekazana Sądowi, jednakże pomimo przekazania, Sąd nie wyłączył jej do rozpoznania, tylko pozostawił w aktach.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik wnioskodawców wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Zgodnie natomiast z tym ostatnim przepisem, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jest zaś bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot pozostaje w przekonaniu, że udzielił już odpowiedzi bądź, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Już bowiem tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania.
Z nadesłanych do sprawy II SO/Kr 16/21 akt sprawy wynika, że faktycznie organ przy piśmie z dnia 4 lipca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny w sprawie II SO/Kr 1/21, dołączył skargę z dnia 24 czerwca 2020 r. Jednakże nie stanowiło to zadość obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przepis ten nakłada bowiem na organ obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Burmistrz, przesyłając odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny, załączył jedynie skargę. Brak natomiast było odpowiedzi na tę skargę.
Tym samym WSA w Krakowie nie miał podstaw do wyłączenia skargi z akt nadesłanych do wniosku o wymierzenie grzywny. Obecnie sprawa ze skargi z dnia 24 czerwca 2020 r., została już rozpoznana wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 229/21. Fakt rozpoznania sprawy ze skargi z dnia 24 czerwca 2020 r. nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny. Podkreślić bowiem należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. sąd bada jedynie, czy podmiot, do którego wniesiono skargę wykonał ciążące na nim obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. statuuje dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, i tak: pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim z nich jest złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny.
Wobec tego, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Późniejsze dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., z uchybieniem terminu, nie skutkuje czy to oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania. Kwestia ta została przesądzona uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09,w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis artykułu 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarga w sprawie II SAB/Kr 229/21 wpłynęła do Sądu w dniu 16 listopada 2021 r., a więc po złożeniu wniosku z dnia 19 października 2021 r. o wymierzenie grzywny.
Stwierdzić także należy, że wysokość wymierzonej przez Sąd pierwszej instancji grzywny jest adekwatna do przyczyn jakie legły u podstaw powstałego po stronie organu uchybienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.