Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1974/22, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) dalej zwanej "p.p.s.a." umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr 2063 – Szefa Oddziału Zabezpieczenia Dowództwa Garnizonu Warszawa z 12 września 2022 r. (błędnie wskazano – 29 sierpnia 2022 r.) nr 38 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący złożył pismo zawierające oświadczenie, iż cofa złożoną w niniejszej sprawie skargę na decyzję organu w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej i wnosi o zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W ocenie Sądu złożone oświadczenie nie budziło wątpliwości co do swej treści, a w sprawie nie zachodzą wskazane przesłanki ograniczające dopuszczalność cofnięcia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wskazał, że umorzenie postępowania przed WSA było niedopuszczalne z uwagi na nieważność zaskarżonej decyzji, która to okoliczność jest bezsporna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przyjąć należy, że w komentowanym zwrocie normatywnym chodzi o przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach (por. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ustalenie, że cofnięcie zmierza do obejścia prawa lub powodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych nieważnością, następuje na podstawie całokształtu okoliczności sprawy (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 60, pkt 6).
W rozpatrywanej sprawie WSA w Warszawie przedwcześnie umorzył postępowanie sądowe. Sąd zaniechał rozważenia w zaskarżonym postanowieniu kwestii dopuszczalności cofnięcia skargi. Zarzuty skargi sprowadzały się do wystąpienia wady nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), z uwagi na okoliczność, iż decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej została wydana w sytuacji niewezwania skarżącego do podpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Okoliczność tę przyznał organ w odpowiedzi na skargę, przychylając się do wniosku o uwzględnienie skargi i wskazując, że ma on świadomość swoich błędów i uchybień co do wydanej decyzji (k. 11-13). Jednocześnie w orzecznictwie NSA jednolicie przyjmuje się, iż "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej (...) podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – zob. wyroki NSA: z 16 grudnia 2009 r., I OSK 1002/09, LEX nr 602573, z 6 grudnia 2018 r., I OSK 475/17, LEX nr 2603951, z 5 grudnia 2019 r., I OSK 905/18, LEX nr 2785935, z 19 czerwca 2020 r., I OSK 1342/19, LEX nr 3043080 i z 28 września 2022 r., III OSK 1753/21, LEX nr 3426767.
W konsekwencji WSA w Warszawie wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 60 i art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez zaniechanie rozważenia dopuszczalności cofnięcia skargi oraz niewyjaśnienie przyczyn stanowiska o braku wystąpienia w sprawie przesłanek ograniczających dopuszczalność cofnięcia skargi. Zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie o braku wystąpienia ww. przesłanek uznać należy za niewystarczające w sytuacji, w której sąd powinien mieć wątpliwości co do możliwości utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności, w szczególności w specyficznej konfiguracji procesowej, w której strony postępowania podnoszą zarzut nieważności zaskarżonej decyzji, pozostając zgodne co do wad zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek żalącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.