Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 41/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 5 listopada 2021 r. nr KO.492.60.2021 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności. Odpis wyroku z 21 kwietnia 2022 r. wraz z uzasadnieniem został uznany za doręczony wobec skarżącej 10 czerwca 2022 r. w związku z dwukrotną awizacją tej przesyłki. Zdaniem Sądu wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy liczyć od daty 9 listopada 2022 r., tj. daty doręczenia skarżącej pisma Przewodniczącej III Wydziału WSA w Łodzi z 24 października 2022 r., w którym poinformowano skarżącą, że odpis wyroku z uzasadnieniem został jej przesłany 26 maja 2022 r. Zdaniem Sądu bez znaczenia pod kątem biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu było pismo Prezesa WSA w Łodzi do skarżącej z 17 listopada 2022 r., w którym to piśmie Prezes Sądu poinformował skarżącą, że akta sprawy potwierdzają treść odpowiedzi udzielonej skarżącej przez Przewodniczącą Wydziału III.
W takim stanie rzeczy zdaniem WSA w Łodzi wniosek skarżącej z 12 grudnia 2022 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był spóźniony, ponieważ brak było podstaw do uznania, że o przyczynie uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca dowiedziała się dopiero z pisma Prezesa WSA w Łodzi.
Zażalenie na to postanowienie złożyła J. G. reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zarzuciła naruszenie art. 88 p.p.s.a, które miało wpływ na treść postanowienia, przez odrzucenie wniosku jako wniesionego przez stronę po terminie, pomimo iż wniosek został złożony w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wskazała, że skarżąca na poprzednim etapie postępowania nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a informacje zawarte w piśmie Prezesa WSA zawierały błędne pouczenie o prawie reklamacji adresata przesyłki, podczas gdy stosownie do Prawa pocztowego uprawnienie do złożenia reklamacji przysługuje nadawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu jako bezzasadne.
Istota sprawy sprowadza się do określenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej datą tą jest 6 grudnia 2022 r., tj. dzień doręczenia stronie pisma Prezesa WSA w Łodzi. Natomiast Sąd Wojewódzki przyjął jako relewantną datę doręczenia skarżącej pisma Przewodniczącej Wydziału III WSA w Łodzi, co nastąpiło 9 listopada 2022 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Pismo Prezesa WSA w Łodzi nie zawierało nowej treści, ograniczając się do poinformowania skarżącej, że akta sprawy potwierdzają treść odpowiedzi udzielonej już przez Przewodniczącą Wydziału III i wskazania, że ewentualne reklamacje co do prawidłowości doręczania przesyłki zawierającej wyrok z uzasadnieniem skarżąca może skierować do kierownika urzędu pocztowego.
Stosownie do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponieważ przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było nieodebranie pisma zawierającego odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, to 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg w momencie, w którym skarżąca uzyskała wiedzę, iż ww. pismo zostało jej doręczone w trybie podwójnej awizacji. Informację tę skarżąca uzyskała na podstawie pisma Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie z 24 października 2022 r., a więc 9 listopada 2022 r. W takim stanie rzeczy prawidłowo WSA w Łodzi odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu jako złożony po upływie 7-dniowego terminu na dokonanie tej czynności procesowej. Podkreślić należy, że art. 88 p.p.s.a. obliguje sąd do odrzucenia spóźnionego wniosku.
Przy czym bez znaczenia pozostaje wskazana w zażaleniu okoliczność, iż Prezes WSA w Łodzi w piśmie z 17 listopada 2022 r. błędnie pouczył skarżącą o przysługującym jej prawie złożenia reklamacji w trybie ustawy – Prawo pocztowe. Kwestia podmiotu uprawnionego do wszczęcia postępowania reklamacyjnego powiązana jest z prawidłowością doręczenia skarżącej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a więc z rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Zagadnienie to pozostaje poza granicami postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Na marginesie wskazać jednak należy, że w razie zaistniałych wątpliwości co do prawidłowości doręczenia stronie postępowania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (które to wątpliwości wynikają z załączonych do akt sprawy licznych skarg J. G. na działalność Poczty Polskiej, związaną z niepozostawianiem w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej zawiadomień o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej), to wojewódzki sąd administracyjny jako nadawca przesyłki powinien wszcząć postępowanie reklamacyjne. Jak stanowi art. 92 ust. 1 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.), w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje nadawcy, jeśli przesyłka pocztowa nie została doręczona adresatowi. W takim stanie rzeczy uwzględnienie przez operatora pocztowego reklamacji złożonej przez WSA w Łodzi mogłoby potencjalnie doprowadzić do podważenia domniemania prawidłowego doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i do uznania, iż terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi żalącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.