Postanowienie NSA z 11 lipca 2024 r., III OZ 286/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1699/23 o odmowie uzupełnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi A.D. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji i Nauki z dnia 18 kwietnia 2023 r., nr BM-OKDiR.0031.48.2023 w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1699/23, odmówił uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1699/23.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 19 stycznia 2024 r. WSA w Warszawie, uchylił zaskarżone postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji i Nauki z dnia 18 kwietnia 2023 r. o zawieszeniu skarżącej w wykonywaniu obowiązków dyrektora i nauczyciela. W terminie ustawowym, na podstawie art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) skarżąca wniosła o uzupełnienie wyroku poprzez: 1) uchylenie poprzedzającego zaskarżony akt postanowienia Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] z 17 marca 2023 r., 2) uchylenie poprzedzającej zaskarżony akt decyzji Prezydenta [...] z 15 lutego 2023 r., 3) uznanie uprawnienia skarżącej do wykonywania czynności służbowych w okresie objętym decyzją Prezydenta [...] z 15 lutego 2023 r., 4) uznanie uprawnienia skarżącej do przedłużenia okresu powierzenia jej stanowiska dyrektora [...], o którym mowa w art. 63 § 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, ze zm.) o czas faktycznego zawieszenia w obowiązkach służbowych wynikającego z decyzji Prezydenta [...] z 15 lutego 2023 r.

Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że uzupełnienie orzeczenia, dotyczy sytuacji, w której orzeczenie nie jest kompletne, a więc nie zawiera wszystkich aktów lub czynności objętych przedmiotem sprawy albo nie zawiera dodatkowego rozstrzygnięcia, które winno nastąpić z urzędu. Nie można natomiast żądać uzupełnienia wyroku, gdy sąd nie uwzględnił wszystkich/całości żądań zawartych w skardze. W niniejszej sprawie, wniosek skarżącej o uzupełnienie wyroku nie znajduje podstaw, gdyż uwzględniając skargę Sąd rozstrzygnął w całości co do zaskarżonego postanowienia, zaś podnoszone przez skarżącą okoliczności, które miałyby - w jej ocenie - wpływać na uzupełnienie wyroku, w rzeczywistości stanowią polemikę z zapadłym rozstrzygnięciem. Wniosek o uzupełnienie wyroku nie jest i nie może być "dodatkowym środkiem zaskarżenia". Stwierdzić zatem należy, że w sprawie Sąd rozstrzygnął w całości co do zaskarżonego postanowienia, zaś podnoszone przez skarżącą okoliczności, które miałyby wpływać na uzupełnienie wyroku poprzez uchylenie aktów je poprzedzających, nie mogą być rozważane w trybie uzupełnienia wyroku.

Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wydania wyroku uzupełniającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2024 r. poprzez: 1) uchylenie poprzedzającego zaskarżony akt postanowienia Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] z 17 marca 2023 r., 2) uchylenie poprzedzającej zaskarżony akt decyzji Prezydenta [...] z 15 lutego 2023 r., 3) uznanie uprawnienia skarżącej do wykonywania czynności służbowych w okresie objętym decyzją Prezydenta [...] z 15 lutego 2023 r., 4) uznanie uprawnienia skarżącej do przedłużenia okresu powierzenia jej stanowiska dyrektora [...], o którym mowa w art. 63 § 21 k.p.a. o czas faktycznego zawieszenia w obowiązkach służbowych wynikającego z decyzji Prezydenta [...] z 15 lutego 2023 r.; ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 135 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków, wymierzonych w akty i czynności poprzedzające zaskarżony akt, które są niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy
2. art. 157 § 1 P.p.s.a., poprzez odmówienie uzupełnienia wyroku w sytuacji, w której wniosek o jego uzupełnienie był zasadny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3. nierozpoznanie istoty sprawy i nieustosunkowanie się do argumentacji wskazanej we wniosku o uzupełnienie wyroku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do argumentacji zaprezentowanej we wniosku w zakresie dopuszczalności i zasadności uzupełnienia wyroku w niniejszej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 157 § 1 P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia orzeczenia jest pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez Sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten określa dwa przypadki, w jakich sąd może dokonać uzupełnienia wyroku: 1) sąd nie orzekł o całości skargi;

2. nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

Wykładnia tego przepisu wskazuje, że ma on zastosowanie - poza sytuacją, gdy sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien zamieścić - tylko wówczas, gdy sąd nie orzekł o całości skargi, nie zaś wówczas, gdy sąd orzekł, ale w sposób odmienny od oczekiwań strony. Z sytuacją, gdy Sąd nie orzekł o całości skargi mamy do czynienia wówczas, gdy pominięto w wyroku niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzeczono tylko co do części rozstrzygnięcia w zaskarżonym akcie, nie ustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zatem uzupełnienie sentencji wyroku może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy Sąd nie rozstrzygnął w stosunku do wszystkich aktów objętych zakresem skargi, nawet gdy skarga na ten akt była bezzasadna, natomiast nie można żądać uzupełnienia wyroku, gdy Sąd nie uwzględnił wszystkich żądań zawartych w skardze.

W świetle bowiem art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zakresem skargi, a jedynie granicami sprawy, które określają normy prawa materialnego determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności, które pozwalają zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny. Innymi słowy niezwiązanie sądu administracyjnego zakresem skargi powoduje, że Sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego.

Instytucja uzupełnienia wyroku dotyczy zatem ściśle określonych kwestii, które – co istotne – odnoszą się wyłącznie do sentencji wyroku i powodują niekompletność orzeczenia.

W niniejszej sprawie Sąd wyrokiem z dnia 19 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu z dnia 18 kwietnia 2023 r., uznając zasadność skargi w obszarze jej argumentacji szczegółowo opisanej w uzasadnieniu tego wyroku. Uchylając zaskarżone postanowienie Sąd nie miał obowiązku zawarcia w sentencji wyroku innych rozstrzygnięć (poza rozstrzygnięciem o kosztach postępowania), czy dodatkowych zastrzeżeń. Użycie sformułowania "uchyla (zaskarżone) postanowienie", którym posługuje się art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., bez określenia zakresu tego uchylenia oznacza jednoznacznie i niewątpliwie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, czemu Sąd dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, wyjaśniając powody swojego stanowiska w sprawie.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek o uzupełnienie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zapadły w dniu 19 stycznia 2024 r. wyrok jest kompletny i zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Nie ulega wątpliwości, że w kwestionowanym wyroku orzeczono o całości żądania skarżącej. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji słusznie odmówił skarżącej uzupełnienia wyroku.

W ocenie NSA, analiza wniosku o uzupełnienie wyroku, jak i wniesionego zażalenia oraz zawarta w nich argumentacja prowadzi do uznania, że skarżąca nie zgadza się z objętym tym wyrokiem rozstrzygnięciem sprawy (sentencją wyroku) i zmierza do jego merytorycznej zmiany, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 P.p.s.a. Wyjaśnić należy, że skoro skarżąca nie zgadza się z wyrokiem, to winna zaskarżyć go do Naczelnego Sądu Administracyjnego w drodze skargi kasacyjnej, co, jak wynika z akt sprawy, uczyniła. Wniosek o uzupełnienie wyroku nie stanowi bowiem dodatkowego środka jego zaskarżenia, czy też środka służącego do zakwestionowania zapadłego rozstrzygnięcia.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.