Uzasadnienie
Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 7/24, wydanym na podstawie art. 220 § 1 (§ 3a) w zw. z art. 235a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), wezwał M.S. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydrukowanie jednego odpisu zażalenia na postanowienie z dnia 24 maja 2024 r. w wysokości dwóch złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Z powyższym zarządzeniem nie zgodziła się M.S., wnosząc o jego uchylenie oraz podnosząc, że art. 74a § 10 P.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do doręczeń pism sądowych podmiotowi publicznemu obligatoryjnie w formie dokumentu elektronicznego bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego. Szczególna pozycja organu administracji publicznej, jako strony postępowania, pozwala na przyjęcie, że dopuszczalne i skuteczne jest doręczenie pisma pełnomocnikowi bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej organu, który reprezentuje. Oznacza to, że WSA w Warszawie był zobligowany, zgodnie z art. 74a § 10 P.p.s.a., do przesłania pisma bezpośrednio na elektroniczną skrzynkę podawczą organu, pomimo tego, że organ wskazał, jako swojego pełnomocnika radcę prawnego, który w sprawie nie posługuje się elektronicznymi środkami komunikacji. Tym samym żądanie opłaty kancelaryjnej było niezasadne, bowiem za wysłanie pism elektronicznie nie pobiera się opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 74a § 10 P.p.s.a. w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2070), za urzędowym poświadczeniem odbioru. Z przepisu tego wynika zatem obowiązek Sądu doręczania organowi pism bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej (za pośrednictwem platformy e-PUAP) i brak jest podstaw do doręczania organowi korespondencji w formie papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego, tak z inicjatywy Sądu, jak i na ewentualny wniosek organu/jego pełnomocnika (patrz: postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2022 r., III OZ 30/22).
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie było zasadne wzywanie skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk zażalenia wniesionego w formie dokumentu elektronicznego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism (art. 235a P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie organ, stosownie do art. 16 ust. 1 i 1a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jest zobowiązany do posługiwania się środkami komunikacji elektronicznej. Oznacza to zatem konieczność przesłania mu dokumentów w postaci elektronicznej. Obowiązek doręczania organowi pism bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej nie został wyłączony w zależności od tego, czy organ ustanowił pełnomocnika. Nawet więc jeżeli organ jest reprezentowany przez pełnomocnika, to gdy pełnomocnik ten nie wskaże swojego adresu e-PUAP, sądy administracyjne zobowiązane są do dokonywania doręczeń na adres elektronicznej skrzynki podawczej organu, wskazując jako adresata pełnomocnika tego organu (postanowienie NSA z dnia 22 marca 2023 r., II GZ 59/23). To że pełnomocnik organu podał adres do doręczeń za pośrednictwem operatora pocztowego nie miało w sprawie znaczenia, z uwagi na obowiązek wynikający z art. 74a § 10 P.p.s.a.
Przyjąć zatem należy, że elektroniczna forma korespondencji z organem została wskazana przez prawodawcę jako wiodąca. Tym samym, Sąd pierwszej instancji, nie miał podstaw do doręczania pełnomocnikowi organu korespondencji w formie papierowej za pośrednictwem operatora pocztowego, jak również nie miał podstaw do wzywania skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk zażalenia, lecz obowiązany był przesłać zażalenie wniesione przez skarżącą w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, wskazując jako adresata pełnomocnika organu.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.