Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 kwietnia 2026 r., III SAB/Gd 508/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek M.J. (dalej: "skarżący") o zbadanie spełnienia przez asesora sądowego Maję Pietrasik wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowaniu po powołaniu.
Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wniesienia zażalenia został doręczony skarżącemu 5 maja 2026 r. W pouczeniu wskazano, że zażalenie powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które sporządził osobiście.
Postanowieniem z 15 maja 2026 r., III SAB/Gd 508/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu WSA wskazał, że zażalenie powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z wyjątkiem gdy sporządza je sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, o czym stanowi art. 5a § 16 p.u.s.a. w zw. z art. 175 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm) dalej: "p.p.s.a.".
Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o zawieszenie postępowania oraz o skierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:
"Czy wskazany w wyroku TSUE z dnia 24 marca 2026 r. sprawa C-521/21 tryb rozpoznania wniosku o którym mowa w punkcie 1 wyroku, należy procedować w oparciu o przepisy krajowe i związane z nimi orzecznictwo, czy też jak wskazuje wyrok:
jeżeli podważono w nim zgodność z prawem procedury powołania tego sędziego. Sąd krajowy, do którego wpłynął taki wniosek o wyłączenie, powinien odstąpić od stosowania uregulowań krajowych zgodnie z ich wykładnią zawartą w tym orzecznictwie i samodzielnie zbadać zgodność z prawem powołania tego sędziego w świetle wymogów Art. 47 Karty Praw Podstawowych w tym przesłanki wskazanej z zasadzie Ab inito semper nullum oraz powiązanej z nią zasadzie ex iniuria ius non oritur.".
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybie wskazanym w punkcie pierwszym wyroku TSUE z 24 marca 2026 r. sprawa C-521/21, oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w przypadku ich poniesienia oraz kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym w przypadku ich poniesienia.
W uzasadnieniu zażalenia została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności ww. wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 5a § 16 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 – dalej: "p.u.s.a."), od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku o stwierdzenie przesłanek niezawisłości i bezstronności podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień i biegnie dla każdego uprawnionego do wniesienia zażalenia od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się. Zgodnie z art. 5a § 18 p.u.s.a w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.
W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu zasadnie stwierdził, iż zażalenie powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z wyjątkiem gdy sporządza je sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, o czym stanowi art. 5a § 16 p.u.s.a. w zw. z art. 175 § 1 i 2 p.p.s.a.
Zażalenie wywiedzione przez skarżącego zostało sporządzone przez niego osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, pomimo że skarżący otrzymał stosowne pouczenie o przymusie adwokacko-radcowskim. Jednocześnie słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż z akt sprawy nie wynika, aby - w świetle przytoczonych wyżej przepisów – skarżący był uprawniony do osobistego sporządzenia zażalenia.
W odniesieniu do wniosków skarżącego stwierdzić należy, że wykraczają one poza przedmiot zaskarżonego postanowienia. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, jak również do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym sformułowanym w zażaleniu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie nie należy do żadnej z tych kategorii orzeczeń.