Postanowienie NSA z 26 maja 2022 r., III OZ 345/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza Miasta Nowy Targ na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II SO/Kr 15/21 o wymierzeniu organowi grzywny

Sprawa

w sprawie z wniosku E. L. i P. L. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta Nowy Targ za nieprzekazanie skargi postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Rafał Stasikowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 22 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: I. wymierzył organowi grzywnę w kwocie 2000 zł za nieprzekazanie kompletnych akt sprawy; II. w pozostałym zakresie wniosek oddalił; III. zasądził od organu na rzecz skarżących 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 19 października 2021 r. E. L. i P. L. złożyli wniosek o ponowne wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta Nowy Targ w wysokości 5 000 zł. oraz o zasądzenie kosztów, wobec nieprzekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, która to skarga została złożona 24 czerwca 2020 r.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie niesporne jest, że Burmistrz Miasta Nowy Targ mimo wymierzenia mu już grzywny za nieprzekazanie skargi, nadal z obowiązku się nie wywiązał, mimo że od dnia złożenia skargi minęło prawie półtora roku, a od daty wymierzenia grzywny ponad pół roku. Orzeczenie o wymierzeniu grzywny jest przy tym prawomocne, ponieważ postanowieniem z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III OZ 829/21, NSA oddalił zażalenie organu na postanowienie WSA w Krakowie z 29 marca 2021 r., sygn. akt II SO/Kr 2/21. Jak wynika z treści odpowiedzi na wniosek, w chwili sporządzania odpowiedzi, organowi było to wiadome.

W zakresie wysokości grzywny Sąd ten wskazał, że skarżony podmiot nie przekazał skargi mimo znacznego upływu czasu, ukarania grzywną i mimo faktu, że NSA oddalił jego zażalenie na pierwsze postanowienie o ukaraniu grzywną. Mimo tego organ nadal nie przekazał skargi, podając w odpowiedzi na wniosek jakoby postanowienie o ukaraniu grzywną zostało skutecznie zaskarżone. Wbrew odpowiedzi na wniosek, nie można też uznać, aby skarga na bezczynność, której organ nie przekazał w niniejszej sprawie, dotyczyła jednej i tej samej sprawy, co inna przekazana skarga. Wynika to z porównania treści skargi, której kopię przedłożyli wnioskodawcy (k. 9-11) ze skargą rozpoznaną w sprawie II SAB/Kr 107/20. Okoliczności sprawy wskazują zatem, że nieprzekazanie skargi wynika ze złej woli Burmistrza Miasta Nowy Targ. Dlatego orzeczona grzywna w wysokości 2000 zł., mając na uwadze maksymalne progi zawarte w art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), ww. okoliczności, a także możliwość wymierzenia jej ponownie, będzie w ocenie Sądu pierwszej instancji zarówno wystarczająca, jak i będzie spełniać cele, dla jakich winna być orzekana, zarówno cechując się adekwatną karą za konkretne wyżej opisane zaniechanie, jak i skutkować będzie prewencyjnie na przyszłość w celu usunięcia zaniechania w przedmiocie przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych. Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt I.) i na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. (pkt II.). O kosztach w punkcie III orzekł na podstawie art. 64 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. (wpis od wniosku – 100 zł., koszt zastępstwa adwokackiego – 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictw – 34 zł).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie organowi grzywny;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na ustaleniu, że w dniu wnoszenia odpowiedzi na wniosek w przedmiotowej sprawie, organowi znana była treść prawomocnego postanowienia NSA w Warszawie z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt III OZ 829/21, gdzie postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi organu dopiero w dniu 10 grudnia 2021 r.;
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na ustaleniu, że skarga rozpatrywana przez WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 107/20 nie jest tożsama w zakresie prowadzonej sprawy administracyjnej ze skargą będącą przedmiotem tego postępowania, co wiąże się bezpośrednio na ruszeniem dyspozycji art. 134 p.p.s.a., czyli niedostrzeżeniem, że wszystkie składane dotychczas pisma wnioskodawców dotyczą tej samej sprawy oraz pominięcie przy rozstrzyganiu czynności sądowych podjętych w sprawie o sygn. akt II SO/Kr 1 /21 i II SO/Kr 2/21;
4. w nawiązaniu do zarzutu nr 3 - naruszenie 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie w kompozycji uzasadnienia postanowienia odniesienia się do istotnych okoliczności podnoszonych przez organ, odnoszących się bezpośrednio do tożsamych podmiotowo i przedmiotowo innych postępowań sądowoadministracyjnych.

W odpowiedzi na zażalenie skarżący wnieśli o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Jak trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 października 2021 r., sygn. akt III OZ 829/21, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest zaś bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, czy też że zostały już udzielone. Już bowiem tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania.

Powyższe stanowisko NSA znane jest organowi co najmniej od 10 grudnia 2021 r., kiedy to, jak twierdzi, zostało mu doręczone ww. orzeczenie wraz z uzasadnieniem. Bez znaczenia dla wyniku sprawy jest fakt, że Sąd pierwszej instancji przyjął, iż organ o tym orzeczeniu wiedział już 12 listopada 2021 r. – istotnym jest, że organ przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, tj. 10 grudnia 2021 r. zapoznał się z treścią ww. postanowienia i od tego momentu miał czas, aby przedsięwziąć stosowne działania mające na celu realizację ustawowego obowiązku przekazania skargi. Z twierdzeń organu nie wynika, aby takie kroki podjął. Zamiast tego organ skoncentrował się w znacznej mierze na polemice ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, które w okolicznościach sprawy odpowiada prawu. Tym samym zarzut 2 zażalenia jest bezzasadny, bowiem ww. ustalenie Sądu pierwszej instancji nie miało istotnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy.

Zauważyć należy, że zarzuty 3 i 4, nawet gdyby uznać, że są zasadne, to nie mogłyby mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania, co również wynika z poglądu wyrażonego przez NSA w ww. postanowieniu. Zgodnie z tym poglądem to sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, jak również czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów u.d.i.p. Żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, a tym bardziej uznanie przez organ, że skarżący składali już wcześniej tożsamą skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty podniesione przez organ w punktach 3 i 4 nie mają związku z istotą niniejszej sprawy, co wynika z uzasadnienia postanowienia NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt III OZ 829/21, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę poglądy te podziela. Powtórzyć jedynie można za Sądem pierwszej instancji, że załączona kopia skargi skarżących z k. 9-11 nie jest tożsama w swej treści ze skargą złożoną w sprawie II SAB/Kr 107/20, a nawet gdyby była, to nie zwalniałoby organu z obowiązku jej przekazania do sądu administracyjnego.

W omawianym postanowieniu NSA trafnie wskazał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (zob. uchwała NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08). Skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.) niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd nie jest uprawniony do ustalania, czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna.

Mając więc na uwadze, że w niniejszej sprawie organ nie przekazał przedmiotowej skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, Sąd ten miał podstawę do wymierzenia organowi grzywny stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., a więc niezasadny okazał się zarzut 1. zażalenia.

Odnośnie wysokości grzywny wskazać należy, iż została ona wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. NSA podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że jej wysokość jest uzasadniona okolicznościami sprawy, w szczególności konsekwentnym zaniechaniem przez organ wywiązywania się z ustawowego obowiązku przekazania skargi do sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwota 2000 zł spełni dyscyplinująco–restrykcyjny i prewencyjny charakter grzywny. Należy zauważyć, że orzeczona grzywna oscyluje w dolnych granicach możliwej do wymierzenia grzywny i nie sposób przyjąć, że jest ona wynikiem nieprawidłowo zastosowanych przepisów p.p.s.a.

Odnosząc się do zasądzonego zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących to rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.