Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 2 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego W. L. o wyłączenie asesor WSA Joanny Kruszewskiej - Grońskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt II SPP/Wa 130/20 ze skargi W. L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2019 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżący zwrócił się o wyłączenie od orzekania w sprawie asesor WSA Joanny Kruszewskiej – Grońskiej, wskazując, że winna ona zawiadomić Sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia, ponieważ została wyłączona wnioskami skarżącego w innych sprawach, co w konsekwencji uzasadnia wyłączenie jej od udziału w przedmiotowej sprawie, gdyż mogła czuć się związana swoimi poglądami lub stanowiskiem.
Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) wyłączające od rozpoznania niniejszej sprawy. Oświadczyła ponadto, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w sprawie.
Oddalając powyższy wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna okoliczność wymieniona w art. 18 ww., która uzasadniałaby wyłączenie ww. asesor z mocy ustawy. Oceniając z kolei przypadek wyłączenia sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji, wskazując na treść złożonego przez asesor oświadczenia, uznał, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższego oświadczenia. Zarzut sformułowany przez skarżącego we wniosku o wyłączenie asesor nie może stanowić wystarczającej okoliczności do zastosowania art. 19 P.p.s.a. i stanowić podstawy do wyłączenia asesor w tej sprawie.
Skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. Z tych też względów Sąd pierwszej instancji orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 24 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. L., zarzucając mu naruszenie art. 21 § 1 w związku z art. 19 P.p.s.a. oraz art. 22 w związku z art. 19 P.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o jego zmianę, uchylenie wszystkich czynności procesowych w sprawie, a także o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1867/19.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego (asesora sądowego) zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (asesora), we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.).
Wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego (asesora) w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego (asesora) musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego (asesora) w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Takie zaś nieskonkretyzowane okoliczności przedstawiono zarówno we wniosku o wyłączenie, jak i powtórzono w zażaleniu. O wyłączeniu sędziego (asesora) nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego w innej sprawie mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego.
Tego rodzaju okoliczności, jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego (asesora). Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego (asesora), to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejsze zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie asesora sądowego. Asesor sądowy złożyła stosowne wyjaśnienia, a wskazane tak we wniosku jak i w rozpoznawanym zażaleniu okoliczności dotyczące oceny jej pracy nie podważały prawdziwości tych oświadczeń ani nie wskazywały na wystąpienie którychkolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Zaskarżone postanowienie było zatem zgodne z prawem, a ocena Sądu pierwszej instancji o niewystąpieniu w sprawie przesłanek do wyłączenia prawidłowa. Z tych też przyczyn nie zasługiwały na uwzględnienie żadne z zarzutów podniesionych w rozpoznawanym zażaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.