Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 28 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1084/20 w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z 18 października 2019 r. nr 322.4023.53.2019 w przedmiocie skreślenia z listy studentów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę (pkt 1), zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych (pkt 2) oraz przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. K. – Kancelaria Adwokacka w Krakowie kwotę 240 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (pkt 3).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została skarżącej doręczona 25 października 2019 r., zaś skarga została wniesiona 27 sierpnia 2020 r. Skarżąca wniosła 25 listopada 2019 r. do WSA w Łodzi o przyznanie prawa pomocy, który to wniosek został przekazany do WSA w Krakowie. Skarga w tej dacie nie została jednak wniesiona.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. C., wnosząc o jego uchylenie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów pomocy prawnej. Zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 53 p.p.s.a. przez nieprawidłowe przyjęcie, że skarga została złożona po upływie terminu do jej wniesienia, a w konsekwencji jej odrzucenie na posiedzeniu niejawnym, podczas gdy w niniejszej sprawie uznać należy, że termin do wniesienia skargi biegnie od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego do reprezentowania oznaczonej osoby w konkretnej sprawie, co prowadzi do wniosku, że termin do złożenia skargi został w mniejszej sprawie zachowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. Powyższa regulacja nie doznaje wyjątków w zakresie zawieszenia terminu do wniesienia skargi do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Tego typu rozwiązanie zostało przewidziane na etapie skargi kasacyjnej, jednak brak jest podstaw do zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a. w drodze analogii na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy nietrafna jest argumentacja zażalenia, iż termin do wniesienia skargi powinien biec od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu powziął wiadomość o wyznaczeniu go przez właściwy organ samorządu zawodowego do reprezentowania oznaczonej osoby w konkretnej sprawie. Argumentacja ta pozbawiona jest de lege lata podstaw prawnych. Przedłużenie terminu do dokonania czynności procesowej musi wynikać z przepisów prawa, zważywszy że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.).
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wniesienie skargi przez pełnomocnika z urzędu, w terminie 30 dni od daty poinformowania pełnomocnika o jego wyznaczeniu, może stanowić uzasadnioną podstawę do przywrócenia terminu (zob. argumentację zawartą w wyroku TK z 25 lipca 2013 r., SK 17/12, pub. OTK-A 2013/6/86, którą można odnieść analogicznie także do odrzucenia skargi wniesionej przez pełnomocnika z urzędu). Powyższej okoliczności NSA jednak nie badał, ponieważ przedmiotem postępowania zażaleniowego było wyłącznie postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.