Postanowienie NSA z 14 września 2023 r., III OZ 386/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 67/23

Sprawa

w sprawie ze skargi S. N. na bezczynność Komendanta Komendy Rejonowej Policji Warszawa I w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Rafał Stasikowski przewodniczący

Uzasadnienie

Zarządzeniem z 4 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał S. N. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Komendanta Komendy Rejonowej Policji Warszawa I w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Powyższe zarządzenie zostało wydane po uprzednim rozpoznaniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Wa 29/23, utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 kwietnia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W ocenie sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Wobec odmowy przyznania prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, zakreślając termin 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia na uzupełnienie braku fiskalnego pod rygorem odrzucenia skargi.

Skarżąca wniosła zażalenie na wymienione na wstępie zarządzenie z 4 lipca 2023 r., wskazując, że zmieniła się jej sytuacja finansowa i zawodowa oraz że ponownie stała się osobą bezrobotną, która nie posiada żadnych dochodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wyraża zasadę odpłatności postępowania przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność organu, zatem zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) skarżąca była obowiązana opłacić wpis w kwocie 100 zł.

Prawomocnym postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego tego sądu odmawiające przyznania skarżącej prawa pomocy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia jej wniosku w tym zakresie. Wobec tego skarżącej nie przysługiwało zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania.

W zażaleniu na zaskarżone zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braku fiskalnego skarżąca podniosła, że zmieniła się jej sytuacja finansowa i zawodowa w porównaniu do daty orzekania w sprawie przyznania prawa pomocy. Te argumenty pozostają jednak bez znaczenia w świetle oceny zgodności z prawem przedmiotowego wezwania skarżącej do opłacenia wpisu od skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że każdy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnej odmowie uwzględnienia uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie nie wpływa na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z 20 października 2020 r., sygn. akt II OZ 862/20; z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 479/17; z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 810/14; pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy z uwagi na zmianę okoliczności, ale ze skutkiem na przyszłość. W zakresie wpisu od przedmiotowej skargi skarżąca nie może skutecznie uzyskać prawa pomocy, bowiem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony wraz ze skargą, a więc dotyczący m.in. wpisu od skargi, został rozpoznany negatywnie. W tych okolicznościach Przewodniczący Wydziału prawidłowo wezwał skarżącą do opłacenia wpisu od skargi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 oraz art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.