Uzasadnienie
Postanowieniem z 7 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 284/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca, spółka) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 3 grudnia 2025 r. nr SKO.4170/58/2025 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że spółka wskazała wprawdzie przybliżony koszt realizacji nałożonego na nią obowiązku, jednakże równocześnie nie przedstawiła aktualnych danych o swojej sytuacji majątkowej, w tym posiadanych zasobach pieniężnych, wysokości uzyskiwanych dochodów czy obciążeniach oraz ponoszonych wydatkach. W ocenie Sądu I instancji, brak podania jakichkolwiek informacji o możliwościach finansowych spółki uniemożliwił dokonanie analizy przesłanek wstrzymania wykonania aktu.
Pismem z 19 maja 2026 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wywiodła zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie z 7 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 284/26. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- 1. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 166 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pomimo wskazania okoliczności świadczących o: wysokich kosztach wykonania obowiązku; technicznej i organizacyjnej złożoności przedsięwzięcia; konieczności uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na wejście na teren nieruchomości, na których znajdują się odpady; konieczności zaangażowania specjalistów; konieczności etapowania prac; ryzyku zachwiania płynności finansowej; ryzyku nieodwracalnych skutków organizacyjnych i gospodarczych;
- 2. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga każdorazowo przedstawienia szczegółowej sytuacji finansowej strony, w tym posiadanych zasobach pieniężnych, wysokości uzyskiwanych dochodów czy obciążeniach oraz ponoszonych wydatkach;
- 3. naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia braków materiału dotyczącego sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, mimo że okoliczność ta została uznana przez Sąd za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy;
- 4. dokonanie nadmiernie formalistycznej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, pozostającej w sprzeczności z celem instytucji ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym;
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów poniesionych w postępowaniu zażaleniowym, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i uiszczonego wpisu od zażalenia.
W piśmie z 8 czerwca 2026 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie w postępowaniu zażaleniowym dowodu z dokumentu tj. opinii techniczno-ekonomicznej, z której wynika, że koszt wykonania zaskarżonej decyzji to 1 123 408,50 zł, koszty wykonania decyzji zaskarżonej w sprawie zawisłej pod sygn. akt II SA/Rz 284/26: 631 953,83 zł. Wskazano przy tym, że łączny koszt wykonania obu decyzji jednocześnie to 1 319 254,37, a łączny koszt wykonania obu decyzji osobno to 1 755 362,33 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu.
Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z sytuacją materialną czy majątkową strony skarżącej nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (post. NSA: z 3.7.2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, z 6.2.2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z 18.3.2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 - CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że skarżąca ani w zawartym w skardze wniosku, ani w wywiedzionym zażaleniu nie uprawdopodobniła wystąpienia żadnej z podstaw udzielenia ochrony tymczasowej. Spółka nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej. Wśród załączników zażalenia oraz jego uzupełnienia nie znajdują się dokumenty, które przedstawiałyby jej sytuację majątkową.
Zawarta w zażaleniu argumentacja polegająca na kwestionowaniu konieczności przedstawienia sytuacji finansowej spółki nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z poniesieniem nawet znacznej kwoty nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej skarżącej i zestawieniu tej sytuacji z kosztami wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych twierdzeń i dowodów, jest niemożliwe. Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawiła szczegółowych i zindywidualizowanych twierdzeń w tym zakresie. Załączone do uzupełnienia zażalenia dokumenty nie potwierdzają, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z możliwością wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokumentacja dotyczy kosztów wykonania decyzji nie odnosząc ich do sytuacji finansowej spółki.
Przypomnieć należy, że ewentualna wadliwość decyzji nie stanowi przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej przez sądy administracyjne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.