Postanowienie NSA z 7 lipca 2022 r., III OZ 446/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r. sygn. akt II SPP/Wa 462/19 o odrzuceniu zażalenia

Sprawa

w sprawie ze skargi Z.Z. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Mirosław Wincenciak przewodniczący

Uzasadnienie

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 11 lutego 2020 r. sygn. akt II SPP/Wa 462/19 pozostawił bez rozpoznania wniosek Z.Z. o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W dniu 16 marca 2020 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt II SPP/Wa 462/19 odrzucił sprzeciw skarżącego.

Odpis w/w postanowienia, wraz z uzasadnieniem, został doręczony skarżącemu w dniu 12 października 2020 r., z pouczeniem, iż nie przysługują od niego środki odwoławcze.

Skarżący pismem z dnia 19 października 2020 r. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 22 września 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r. sygn. akt II SPP/Wa 462/19 odrzucił zażalenie.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest:

1. przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu, 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3, 1b) umorzenie postępowania,
2. wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61,
3. (uchylony),
4. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku,
5. sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa, 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia,
6. oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego,
7. odrzucenie skargi kasacyjnej,
8. odrzucenie zażalenia,
9. zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej,
10. ukaranie grzywną.

Ustawodawca w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W wyniku wniesionego sprzeciwu, wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a zatem działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a.

W związku z powyższym, wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie Sądu odrzucające sprzeciw na zarządzenie starszego referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Z.Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po tej dacie), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego w sprawie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, zaś sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których rodzaje wymieniono w tym przepisie. Powyższy przepis nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest prawo pomocy. Pozostałe przepisy p.p.s.a., w tym przepisy działu V również nie przewidują możliwości zaskarżenia tego rodzaju rozstrzygnięć do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Z.Z. wniósł zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2020 r., jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu, a zatem zaskarżone postanowienie z dnia 21 maja 2021 r. odpowiada prawu.

Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia i powołane wyżej przepisy dotyczące dopuszczalności zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, podniesione w zażaleniu zarzuty niezwiązane z w/w kwestią nie zasługiwały na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.