Uzasadnienie
M. S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze tej złożył jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi.
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Rz 44/22 referendarz sądowy WSA w Rzeszowie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia 7 kwietnia 2022 r. Tym samym postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy stało się prawomocne.
W związku z tym, Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SAB/Rz 29/22, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535).
Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części (art. 243 i następne P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący, mimo, że złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym zaszły podstawy do wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi.
Wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na zarządzenie do uiszczenia wpisu, bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość.
Wysokość wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania unormowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej wynosi 100 złotych. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, od której zażądano wpisu, jest bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Wniesiona skarga nie należy do kategorii spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 P.p.s.a.). Z akt sądowych wynika również, że skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy.
W świetle powyższego, należy uznać, że Zastępca Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie prawidłowo określił podstawę prawną oraz wysokość należnego wpisu od skargi. Zaskarżone zarządzenie nie narusza więc przepisów obowiązującego prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do podnoszonej w zażaleniu okoliczności związanej z sytuacją finansową strony skarżącej, bowiem w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem jego oceny pozostaje wyłącznie kwestia zgodności z prawem zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Sytuacja finansowa skarżącego była już przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.