Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 753/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek P. W. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 marca 2022 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że stosownie o art. art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA w Warszawie odkreślił również, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod względem legalności. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy WSA w Warszawie zwrócił szczególną uwagę na fakt, że w niniejszej sprawie względem skarżącego skutek zaskarżonego aktu w postaci wygaśnięcia mandatu rektora został dokonany z dniem 9 marca 2022 r. tj. z dniem doręczenia zaskarżonego aktu.
Zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro skutek zaskarżonej decyzji względem skarżącego zaistniał już w dacie orzekania bezprzedmiotowe stało się wydanie orzeczenia dotyczącego wstrzymania wykonania aktu bowiem nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już skutków.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.
Stwierdzić należy, iż to na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony.
Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).
W rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że przytoczone przez stronę argumenty mające na celu uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też powstania trudnych do odwrócenia skutków nie mogą spowodować wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w sprawie względem skarżącego skutek zaskarżonego aktu w postaci wygaśnięcia mandatu rektora został dokonany z dniem 9 marca 2022 r. tj. z dniem doręczenia zaskarżonego aktu.
Zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro skutek zaskarżonej decyzji względem skarżącego zaistniał już w dacie orzekania bezprzedmiotowe stało się wydanie orzeczenia dotyczącego wstrzymania wykonania aktu bowiem nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już skutków. Skutki zaskarżonej decyzji mogą zostać zniwelowane jedynie przez orzeczenie sądu, które uwzględniałoby skargę skarżącego, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Z poglądem takim należy się w całości zgodzić.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.