Postanowienie NSA z 17 października 2023 r., III OZ 480/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.K. i M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 448/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi I.K. i M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr 408.52/G-4/2/2023 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych postanawia oddalić zażalenie.

Skład

sędzia NSA Piotr Korzeniowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 448/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: "WSA w Białymstoku"), po rozpoznaniu wniosku I.K. i M.K. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawcy"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: "SKO", "Kolegium") z 26 kwietnia 2023 r., nr 408.52/G-4/2/2023 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Decyzja nakazuje Skarżącym przywrócenie stanu poprzedniego poprzez: 1) likwidację znajdującego się na nieruchomości przetamowania i umożliwienie swobodnego odpływu wód opadowych lub roztopowych z przepustu drogowego;

2. odtworzenie sztucznego obniżenia terenowego na nieruchomości poprzez wykonanie obniżenia terenu od wylotu przepustu na rzędnej minimum 179,22 m n.p.m., odpowiadającej 10% dopuszczalnego zagłębienia przepustu (6 cm), z dalszym zachowaniem spadku podłużonego i nawiązaniem do istniejącej trasy obniżenia terenowego; Termin wykonania nakazów wyznaczono do 31 sierpnia 2023 r.

W uzasadnieniu orzeczenia WSA w Białymstoku wskazano, że Skarżący w żaden sposób nie wykazali, aby na skutek wykonania zaskarżonej decyzji groziło im niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosku zawartego w skardze Skarżący w ogólne nie uzasadnili, do wniosku nie załączyli żadnych informacji, danych lub dokumentów, obrazujących wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na ich sytuację. Biorąc pod uwagę zakres obowiązków nałożonych na Skarżących zaskarżoną decyzją, trzeba przyznać, że ich wykonanie będzie pociągało określone koszty, niemniej jednak Skarżący nawet w przybliżeniu nie określili jakiego rzędu wielkości mogą wchodzić w grę, ani też nie porównali tych wielkości do swojego majątku.

Pismem z 31 lipca 2023 r. Wnioskodawcy wywiedli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 448/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że decyzja nie uwzględnia szkód, jakie zostaną w wyniku jej wykonania wyrządzone. Sztuczne obniżenie terenu, o którym mowa wyżej spowoduje zastój wody na działkach [...] i [...] obręb R. Zastój jest spowodowany brakiem odpływu wody z w/w działek w sposób naturalny. Decyzja Wójta nie uwzględnia tej sytuacji. Udrożnienie bruzdy nie ma odzwierciedlenia też w planach infrastruktury zarejestrowanych w Wodach Polskich. Nieprawidłowe odwodnienie drogi powoduje podtopienia działek. Podmywane zostają fundamenty budynków znajdujących się na działce nr [...] obręb P., gmina S. Straty finansowe związane z podtopieniami inwentarza wynikające z zastoju wody na działce [...] obręb R., gmina S. przedstawiane były Wójtowi Gminy S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu stanowiska wskazać należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie bada się zasadności samej skargi, w związku z czym oparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej na twierdzeniach mających przemawiać za jej zasadnością, nie jest wystarczające. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I. instancji, a także Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, tzw. przedsądu, co oznacza, że argumenty dotyczące wadliwości decyzji nie mogły zostać ocenione na tym etapie postępowania (por. post. NSA z 7.3.2023 r., III OZ 78/23, CBOSA).

Prawidłowo Sąd I. instancji zauważył, że zawarty w skardze wniosek nie został w ogóle uzasadniony. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę iskutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Powołując się w zażaleniu na wadliwość decyzji Wnioskodawcy tego warunku nie spełnili. Przede wszystkim w treści wniosku, ale również i zażalenia, nie przedstawiono żadnej argumentacji, aby skutki wykonania decyzji wykraczały poza normalne następstwa wykonania aktu, którego przedmiotem jest naruszenie stosunków wodnych na gruncie. Przywrócenie stanu poprzedniego przez likwidację znajdującego się na nieruchomości przetamowania oraz odtworzenie sztucznego obniżenia, stanowią normalne następstwa wykonania takiej decyzji. Wnioskodawcy nie powołali się na żadne zindywidualizowane i skonkretyzowane niebezpieczeństwa w tym zakresie. Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy.

Końcowo podkreślić należy, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I. instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11; 3 marca 2016 r., sygn. akt I FZ 33/16 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.