Postanowienie NSA z 18 października 2023 r., III OZ 497/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt IV SO/Wr 6/23 o wymierzeniu grzywny

Sprawa

w sprawie z wniosku W.L. o wymierzenie grzywny [...] Sp. z o. o. [...] za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 31 lipca 2023 r., IV SO/Wr 6/23, po rozpoznaniu wniosku W.L. o wymierzenie grzywny spółce [...] Sp. z o.o. [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzył spółce [...] sp. z o.o. [...] grzywnę w wysokości 100 złotych oraz zasądził od spółki [...] sp. z o.o. [...] na rzecz W.L. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z 28 marca 2023 r. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), W.L. (dalej: "skarżący") wystąpił o wymierzenie grzywny spółce [...] sp. z o.o. [...] (dalej: "spółka") za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargi na bezczynność spółki w dostępie do informacji publicznej. Skarżący podał, że 22 listopada 2022 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Następnie 20 lutego 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność spółki w realizacji tego wniosku. Na dzień wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie grzywny (28 marca 2023 r.) wniesiona skarga nie została przekazana do Sądu, co stanowi naruszenie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na wniosek spółka wniosła o jego oddalenie podnosząc, że wnioskodawca otrzymał żądaną informację publiczną w terminie ustawowym, tj. 6 grudnia 2022 r., za pośrednictwem e-mail, przesłała skarżącemu pismo wraz z odpowiedzią na wniosek. 1 stycznia 2023 r. skarżący ponowił swój wniosek, zaś 4 stycznia 2023 r. spółka poinformowała skarżącego, że odpowiedź na swój wniosek otrzymał 6 grudnia 2022 r. W ramach dalszej argumentacji spółka podniosła, że skarżący nie złożył skargi do Sądu w wersji papierowej, ani też w formie dokumentu elektronicznego. Wniesiona skarga stanowi wyłącznie korespondencję e-mail wysłaną na jeden z wielu adresów funkcjonujących w spółce, w związku z czym – w ocenie spółki – pismo skarżącego nie stanowi skutecznie złożonej skargi.

Wymierzając spółce grzywnę, Sąd pierwszej instancji wskazał, że analizując okoliczności faktyczne sprawy nie miał wątpliwości, że organ naruszył przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p., albowiem przekazał skargę skarżącego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy z przekroczeniem terminu, jaki wprowadza ten przepis. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nadał skargę do organu za pośrednictwem zwykłej poczty e-mail 20 lutego 2023 r. Organ nadesłał do Sądu otrzymaną skargę wraz z odpowiedzią na skargę 5 kwietnia 2023 r. (skarga ta wpłynęła do Sądu 11 kwietnia 2023 r.) Zgodnie z treścią art. 21 pkt 1 u.d.i.p., obowiązkiem organu było przesłanie skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę w terminie do 7 marca 2023 r. W sprawie, niewątpliwie zatem organ uchybił terminowi ustawowemu, przy czym organ dopełnił swojego ustawowego obowiązku niezwłocznie po tym, jak strona złożyła wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, wymierzona kwota grzywny jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów prawa przez organ. Wymierzając wysokość tej grzywny Sąd miał na uwadze około miesięczną zwłokę organu w przekazaniu skargi do Sądu oraz fakt, że na skutek wniosku strony o wymierzenie organowi grzywny, organ zrealizował ustawowy obowiązek w zakresie przekazania skargi wraz z aktami sprawy. Wymierzona grzywna stanowi sankcję dla organu za nieterminowe przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę.

Spółka, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwą wykładnię przepisu art. 3 § 2 pkt 1 i 8 oraz § 3 w zw. art. 55 § p.p.s.a., a także art. 14, 16 i 21 u.d.i.p., polegające na przyjęciu, że przedmiotowy wniosek o wymierzenie kary grzywny nie podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny z uwagi na fakt, iż sama skarga była niedopuszczalna,
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez niezastosowanie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. art 54 § 1a oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i nie odrzuceniu wniosku, w sytuacji, w której skarga faktycznie nie została wniesiona, albowiem została wysłana mailem w sytuacji, gdy Spółka posiadała elektroniczną skrzynkę podawczą.
3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez niezastosowanie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i nie odrzuceniu wniosku, w sytuacji, w której skarga nie dotyczyła odmowy udostępnienia informacji publicznej, decyzji o umorzeniu postępowania oraz bezczynności w zakresie udostępnienia tej informacji, albowiem Spółka sporną informację publiczną udostępniła.

W oparciu o podnoszone zarzuty, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. czy organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi. W sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej termin na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest zaś bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albo strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, czy też że zostały już udzielone. Już bowiem tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania. To sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny i ustalenia, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, czy też została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, czy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, jak również czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego.

Wyjaśnić również należy, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 pobiera się wpis sądowy (zob. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08). Skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.) niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd nie jest uprawniony do ustalania, czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna. Obowiązkiem Sądu jest natomiast ustalenie czy skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wpłynęła do Sądu. Dlatego też, mając na uwadze, że w niniejszej sprawie – co nie jest kwestią sporną – organ przekazał skargę z uchybieniem terminu, Sąd miał podstawę do wymierzenia organowi grzywny stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a.

Stwierdzić także należy, że wysokość wymierzonej przez Sąd pierwszej instancji grzywny jest adekwatna w odniesieniu do przyczyn jakie legły u podstaw powstałego po stronie organu uchybienia.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.