Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt IV SO/Po 17/20, odrzucił wniosek R.S. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi [...] za nieprzekazanie skargi z dnia 31 lipca 2020 r. na przewlekłość postępowania Burmistrza [...].
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2020 r. skarżący został wezwany stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym (DZ.U. Nr 221, poz. 2193) do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku.
W odpowiedzi skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2021 r. pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania, a WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 02 lutego 2021 r., na skutek złożonego sprzeciwu, zaskarżone zarządzenie utrzymał w mocy. Postanowienie to jest ostateczne.
W związku z uprawomocnieniem się powyższego postanowienia, w wykonaniu zarządzenia Sądu wnioskodawca został wezwany w dniu 3 lutego 2021 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 listopada 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem ePUAP w dniu 03 lutego 2021 r. W zakreślonym terminie wpis od wniosku o wymierzenie grzywny nie został uiszczony.
Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 214 § 1 i art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona wnosząca skargę i wniosek inicjujący postępowanie (art. 63 P.p.s.a.) jest zobowiązana uiścić należny wpis sądowy (art. 63 § 3 P.p.s.a.). Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a takim pismem jest wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu, pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a.).
Natomiast na mocy art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie może podjąć żadnej czynności na skutek pisma (w tym wniosku), od którego nie została uiszczona należna opłata sądowa (w tym wpis sądowy), chyba że stronie przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych określone w art. 239 §1 pkt 1 P.p.s.a. lub zostanie przyznane na jej wniosek stosowne prawo pomocy obejmujące zwolnienie od tych kosztów (art. 239 §1 pkt 4 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł, a zakreślony przez Sąd termin do uiszczenia wpisu od wniosku upłynął z dniem 04 grudnia 2020 r. (piątek), przy czym wymagana kwota nie została uiszczona. Natomiast, wnioskodawcy nie przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w niniejszej sprawie, bowiem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie został uwzględniony. Należało zatem ponownie wezwać wnioskodawcę do wykonania prawomocnego zarządzenia o zobowiązaniu do uiszczenia wpisu od wniosku, co zostało dokonane 03 lutego 2021 r. Pomimo prawidłowo i skutecznie dokonanego wezwania należny wpis nie został uiszczony. Wnioskodawca tymczasem złożył ponowny wniosek o zwolnienie od tej opłaty.
Sąd wyjaśnił, że bez znaczenia dla oceny skutków niezapłacenia przez wnioskodawcę wpisu sądowego w zakreślonym terminie jest ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem stanowisko, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych (także zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania) wypływa obowiązek strony do uiszczenia wymaganego wpisu w zakreślonym terminie. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w ramach prawa pomocy i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Zarządzenie doręczone dnia 03 lutego 2021 r. do wykonania zarządzenia z dnia 27 listopada 2020 r. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny jest niezaskarżalne. Tego rodzaju zarządzenie ponownie wzywające do uiszczenia wpisu nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych, w rozumieniu art. 227 § 1 P.p.s.a., lecz w istocie zarządzeniem wzywającym do wykonania prawomocnego zarządzenia. Zarządzenie z dnia 03 lutego 2021 r. miało zatem charakter techniczny, wzywający do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 listopada 2020r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczania wezwania, które to zarządzenie w przedmiocie wpisu sądowego w pełni korzysta z przymiotu wykonalności.
W tych warunkach złożenie w terminie do uiszczenia wpisu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogło być uznane za przerywające bieg terminu do uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie grzywny. Złożony przez skarżącego w dniu 04 lutego 2021 r. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zniweczyć konsekwencji prawnych płynących z faktu nieuiszczenia wpisu w terminie, który upłynął w dniu 10 lutego 2021 r. (środa). Podkreślenia wymaga, że złożenie w takich warunkach kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w kwestii opłacenia wniosku o wymierzenie grzywny bezskuteczne i nie może sanować braku wykonania zarządzenia w przedmiocie wpisu.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności w związku z faktem, iż wnioskodawca nie uiścił wpisu od wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu, na podstawie z art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. oraz art. 58 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił wniosek.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Takim pismem wszczynającym postępowanie jest wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi (art. 63 §.p.s.a.). W myśl natomiast przepisu art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zatem zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 i art. 63 P.p.s.a. wniosek o wymierzenie grzywny, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro skarżący, pomimo prawidłowego wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie od wniosku o wymierzenie grzywny nie uiścił tego wpisu, nie będąc przy tym zwolnionym poprzez przyznanie prawa pomocy z obowiązku jej opłacenia, to zasadnie Sąd pierwszej instancji wniosek o wymierzenie grzywny odrzucił.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.