Uzasadnienie
Pismem z [...] października 2020 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] (skarżąca) wniosła skargę na decyzję [...] Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w [...] z dnia [...] września 2020 r. znak [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie kosztów paliwa do samochodu służbowego, informacji nt. zakupów i sprzedaży smartfonów, ipadów i telefonów komórkowych.
Postanowieniem z [...] października 2020 r. Sąd odrzucił skargę Fundacji. Odpis tego postanowienia doręczono Fundacji [...] listopada 2020 r., zaś 10 grudnia 2020 r. skarżąca złożyła skargę kasacyjną na wskazane wyżej postanowienie.
Zarządzeniami z [...] grudnia 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 złotych oraz opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi kasacyjnej w wysokości 7,50 złotych - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia ww. zarządzeń, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony [...] stycznia 2021 r. Skarżąca nie uiściła wpisu ani opłaty kancelaryjnej we wskazanym terminie.
Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną Fundacji w uzasadnieniu wskazując, że skarżąca nie opłaciła ani wpisu od skargi kasacyjnej, ani też opłaty kancelaryjnej wymaganej zgodnie z art. 235a p.p.s.a., co obligowało Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 3 i § 3a p.p.s.a. Ponadto Sąd wyjaśnił, iż Fundacja nie kwestionowała w niniejszej sprawię obowiązku zapłaty omawianej opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi kasacyjnej wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, bowiem nie złożyła zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia opisanej opłaty. Podniósł także, że Sądowi jest wiadome z urzędu, że w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 666/20 Fundacja uiściła w zakreślonym terminie opłatę kancelaryjną, określoną w art. 235a p.p.s.a., stosownie do zarządzenia przewodniczącego wydziału wydanego i doręczonego pełnomocnikowi strony w tych samych dniach, co zarządzenie wzywające do uiszczenia omawianej opłaty kancelaryjnej w niniejszej sprawie.
Pismem z [...] marca 2021 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie:
- 1. art. 220 § 3 i 3a i art. 235a p.p.s.a. poprzez bezprawne odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na fakt, że nie została zgodnie z wezwaniem opłacona uiszczeniem wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej w sytuacji, gdy zdaniem skarżącej nie podlegała ona żadnej opłacie;
- 2. art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2020 r., poz. 1057) w zw. z art. 211, art. 212 i art. 239 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie jest zwolniona z mocy prawa od obowiązku uiszczania wpisu od skargi kasacyjnej;
- 3. art. 239 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 25 § 4, 33 § 2 i 50 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną kwalifikację sprawy rozpoznawanej pod sygn. akt II SA/Lu 667/20 nie jako sprawy własnej skarżącej w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a., tylko jako sprawy dotyczącej interesów prawnych innych osób niż skarżąca, jakby skarżąca przyłączyła się, albo wszczęła postępowanie w interesie innej osoby niż ona sama.
W oparciu o przytoczone zarzuty Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przedstawienie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 187 § 1 p.p.s.a. do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego, czy sprawa ze skargi organizacji pożytku publicznego na decyzję odmawiającą pozytywnego załatwieniu wniosku tej samej organizacji pożytku publicznego o dostęp do informacji publicznej jest sprawą własną w rozumie art 239 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Skarżąca wskazuje, że jako organizacja pożytku publicznego zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a. powinna być zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu. Zgodnie z treścią art. 239 § 2 p.p.s.a. - Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się jednak, iż "pojęcie "sprawy własnej" w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. odnosić należy nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej ukierunkowanej na realizację interesu publicznego, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Przyjmuje się, że sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych, a utożsamianie "spraw własnych" z działalnością statutową prowadziłoby do nieznajdującego podstaw prawnych wniosku, że zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 159/17 oraz powołane w nim orzecznictwo).
Z załączonego do akt sprawy odpisu KRS Fundacji wynika natomiast, że wśród jej celów statutowych znajdują się: rozwój demokracji i społeczeństwa obywatelskiego; edukacja obywatelska i ekonomiczna dzieci, młodzieży i dorosłych; zwiększenie udziału obywateli w sprawowaniu władzy; promowanie i kreowanie postaw obywatelskich, w tym postaw liderskich; promowanie idei integracji europejskiej; działalność wspomagająca rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości; pobudzenie umiejętności przedsiębiorczych u osób chcących rozwijać się na polskim rynku pracy; ekologia, ochrona zwierząt i środowiska oraz ochrona dziedzictwa przyrodniczego, tradycji rolniczych, ogrodowych i żywnościowych; wspieranie działalności organizacji młodzieżowych i studenckich; organizowanie i animowanie działań na rzecz środowiska akademickiego; zwiększanie przejrzystości i jawności w życiu publicznym; kontrola obywatelska instytucji publicznych oraz korzystających ze środków publicznych; działania związane z analizą finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych; działalność w sferze kultury i sztuki; działania na rzecz ułatwienia funkcjonowania ośrodków miejskich poprzez zastosowanie nowoczesnych rozwiązań w dziedzinie energii, transportu oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych, przy jednoczesnej ochronie zasobów naturalnych, zaś przedmiotem postępowania jest udzielenie informacji publicznej w zakresie kosztów paliwa do samochodu służbowego, informacji nt. zakupów i sprzedaży smartfonów, ipadów i telefonów komórkowych.
W tych okolicznościach przyjąć należało, że przedmiot postępowania zawiera się we wskazanych w KRS celach statutowych skarżącej Fundacji, a skoro tak, to mając na uwadze wcześniej poczynione rozważania, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 239 § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się zaś do wniosku przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego należy wskazać, że zagadnienie prawne wskazane przez skarżącą nie budzi poważnych wątpliwości w orzecznictwie tak Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i było ono już wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.