Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SO/Wa 16/22, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] w likwidacji z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy – w punkcie 1 sentencji wymierzył [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. grzywnę w wysokości 100 zł; w punkcie 2 sentencji zasądził od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Stowarzyszenie [...] w likwidacji z siedzibą w W. (zwane dalej: "Wnioskodawcą"), pismem z dnia 19 marca 2022 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.", [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwany dalej: "Spółką") grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnioskodawca wskazał, że pismem z dnia 29 października 2021 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Spółki, skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga wpłynęła do Spółki w dniu 5 listopada 2021 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie pismem z dnia 29 marca 2022 r., wezwano Spółkę do udzielenia odpowiedzi na wniosek, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wniosku.
Spółka, w odpowiedzi z dnia 7 kwietnia 2022 r. wskazała m.in., że jest podmiotem prywatnym, a wniosek z dnia 20 lipca 2021 r. nie miał charakteru wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdyż pytania dotyczyły wykonywania określonych usług podmiotu prywatnego. Spółka nie miała więc obowiązku udzielania odpowiedzi na tak sformułowane pytania. Skarżący dopiero w uzasadnieniu skargi z dnia 29 października 2021 r. stwierdza - niezgodnie z prawdą, - że zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej, w związku z obowiązkami, jakie ciążą na Spółce, jako na podmiocie świadczącym usługi lecznicze, na podstawie kontraktu z NFZ. Wniosek z dnia 20 lipca 2021 r. nie dotyczył jedynie świadczeń udzielanych na podstawie umowy z NFZ, bo pytania 1-3 odnosiły się do całej działalności podmiotu. Żądane we wniosku informacje nie miały charakteru informacji publicznej, w związku z czym dalsze postępowanie dotyczące braku odpowiedzi na zadane pytania nie może być prowadzone, zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto wniosek z 20 lipca 2021r. i skarga z 29 października 2021 r. skierowano nie na adres Spółki, ale do jednej z wielu przychodni, przez co skutecznie ich nie doręczono, co skutkowało opóźnieniem w odpowiedzi na pismo z Sądu, wzywające do złożenia wyjaśnień. Ww. pisma skierowano też w czasie trwania pandemii COVID-19, w zwalczanie której Spółka była szczególnie zaangażowana. Mając na uwadze szczególnie trudne wyzwania organizacyjne, stojące przed Spółką w omawianym okresie, pomoc pacjentom i udział w ogólnokrajowym zwalczaniu pandemii oraz konieczność ich realizacji w sytuacji nieustannego obciążania działalności Spółki trwającą pandemią, nałożenie grzywny nie wydaje się zasadne. Spółka oświadczyła, że wraz z przesłaniem odpowiedzi na wniosek z dnia 19 marca 2022 r. o wymierzenie grzywny, do Sądu przekazana zostanie również skarga wraz z odpowiedzią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie postanowieniem uznał wniosek za usprawiedliwiony. Podniósł, że Spółka – wbrew podnoszonym w skardze argumentom, miała obowiązek przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargę wraz z odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) - dalej: "u.d.i.p.".
Jak wynika z akt sprawy skarga Wnioskodawcy na bezczynność Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa we wniosku z dnia 20 lipca 2021 r. wpłynęła w dniu 5 listopada 2021 r. Świadczą o tym dokumenty załączone do odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sądu meriti okoliczność, że skargi nie wysłano pod adres siedziby Spółki, a do jednej z Jej placówek, nie zwalniało Spółki z obowiązku przekazania skargi do Sądu i to w terminie 15 dni od jej otrzymania, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a., co w sprawie nie miało miejsca. Skargę Wnioskodawcy przekazano do Sądu w dniu 8 kwietnia 2022 r. Sąd Wojewódzki z tego względu stwierdził, że zaszła podstawa do wymierzenia Spółce grzywny. Sąd, wymierzając grzywnę, wziął pod uwagę charakter sprawy, okres zwłoki w przekazaniu skargi, jak również to, że skargę skierowano nie na adres siedziby Spółki. Wysokość grzywny jest zatem adekwatna do stopnia uchybienia przez Spółkę obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. Sąd Wojewódzki, mając powyższe na uwadze, na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. O kosztach postępowania Sąd ten orzekł w punkcie drugim postanowienia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 45 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie prowadzące do przyjęcia, że pisma skarżącej, które wysyłane były nie na adres siedziby Spółki lecz na adres jednej z jej przychodni, zostały skutecznie doręczone do Spółki;
- art. 21 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwą interpretację prowadząca do przyjęcie, że 15 dniowy termin na przekazanie skargi należy liczyć od momentu kiedy wniosek ten dotarł do jednej z przychodni prowadzonej przez Spółkę, w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia;
- art. 55 § 1 P.p.s.a poprzez nałożenie grzywny w sytuacji, gdy okoliczności sprawy nie wskazują na to aby zasadne było zastosowanie wobec Spółki środków represyjnych.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego irrelewantne jest to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana do sądu w terminie. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Podmiot musi zatem przekazać skargę w terminie nakreślonym w art. 21 pkt u.d.i.p. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji Spółka, do której złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej i której zarzuca się bezczynność w tym przedmiocie była zobowiązana w sposób terminowy przekazać skargę skierowaną do Sądu administracyjnego, bez względu na to czy uznawała, że żądana przez Wnioskodawcę informacja miała, czy też nie miała charakteru informacji publicznej. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana, lecz może uczynić to wyłącznie Sąd. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażano w judykaturze (por, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 105/19, LEX nr 2683277).
W rozpoznawanej sprawie Spółka nie wykonała ustawowego, bezwzględnego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w przepisanym do tego terminie. Czynność tę wprawdzie wykonano, ale z przekroczeniem terminu. Okoliczność, że akta i odpowiedź na skargę choć po terminie, ale przekazano do Sądu, nie wyłącza możliwości wymierzenia grzywny. Brana jest natomiast pod uwagę, podobnie jaki i przyczyny przekroczenia wyznaczonego przez ustawę terminu przy określaniu wysokości grzywny. W niniejszej sprawie – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest adekwatna do stopnia niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku, zwłaszcza z uwagi na okres przekroczenia ustawowego terminu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.