Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 6 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 55/23 odrzucił skargę E.M. na bezczynność Starosty [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd wskazał, że E.M. reprezentowana przez pełnomocnika J.C. pismami z 21 kwietnia 2023 r. i z 26 kwietnia 2023 r. wniosła skargę na bezczynność Starosty [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z uwagi na stwierdzone braki formalne i fiskalne skargi, E.M., na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z 5 czerwca 2023 r., pismami z 12 czerwca 2023 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a."). W celu usunięcia braków formalnych skargi E.M. wezwano do: wskazania jej numeru PESEL; wskazania, że J.C. należy do katalogu podmiotów wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a. i złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w jej imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; podpisania skargi z 21 kwietnia 2023 r. i jej uzupełnienia z 26 kwietnia 2023 r. lub nadesłania podpisanych przez pełnomocnika egzemplarzy, jeśli zgodnie z ww. przepisami może on reprezentować stronę w niniejszym postępowaniu, bądź przez samą skarżącą, jeśli J.C. nie należy do katalogu podmiotów wskazanych w art. 35 § 1 p.p.s.a. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącej w dniu 13 czerwca 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji. Sąd wskazał, że termin do usunięcia braków skargi biegł od 14 czerwca 2023 r. do 20 czerwca 2023 r. E.M. w odpowiedzi na wezwania Sądu w piśmie z 13 czerwca 2023 r. podała swój numer PESEL i stwierdziła, że pisma przekazane przez Starostę [...] do Sądu zostały błędnie zakwalifikowane jako skarga. Podniosła, że są to jedynie pisma kierowane do urzędu, na które to urząd powinien wydać decyzję administracyjną. Wskazała również, że pisma zakwalifikowane jako skarga kierował do urzędu J.C., dlatego też to nie ona powinna być adresatem wezwań. E.M. wniosła zatem o uznanie powyższej sytuacji za błąd Starosty [...] i nienadawanie sprawie dalszego biegu oraz o poinformowanie o tym organu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarżąca pomimo prawidłowych wezwań i pouczenia o skutkach ich niewykonania nie usunęła w ustawowym terminie wszystkich braków formalnych i fiskalnych skargi, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E.M. W zażaleniu podniosła, że nie składała skargi na bezczynność zaadresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a jedynie pisma do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] żądając podjęcia wskazanych w tych pismach działań. Wskazała, że pełnomocnik Starosty [...] przesyłając do Sądu pisma z 21 kwietnia 2023 r. i z 26 kwietnia 2023 r. błędnie zakwalifikował je jako skargę na bezczynność organu, o czym dowiedziała się dopiero z odpowiedzi na skargę przesłanej jej wraz z odpisem postanowienia Sądu odrzucającego skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwalifikacja prawna pism z 21 kwietnia 2023 r. i z 26 kwietnia 2023 r. E.M. wniesionych przez jej pełnomocnika J.C.
Z akt sprawy wynika, że pisma te zatytułowane kolejno: "Zażalenie na odmowę wydania wniosku o zmianę sposobu użytkowania strychu na mieszkania w okolicznościach naruszenia art. 58 k.c. i art. 156 k.p.a. bez zgłoszenia projektu zmian konstytucyjnych" i "Ponaglenie i wniosek o osobiste udostępnienie do przejrzenia akt sprawy wniosku o zmianę sposobu użytkowania stychu na mieszkania na ul. [...]" skierowane były do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego [...]. Z pism tych nie wynikało, że stanowią one środek zaskarżenia na bezczynność organu. Organ jednak, posiłkując się stanowiskiem wyrażonym przez Wojewodę Łódzkiego w piśmie z 11 maja 2023 r., przekazał powyższe pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jako skargę na bezczynność Starosty [...] wraz z odpowiedzią na powyższą skargę.
Sąd pierwszej instancji bez jednoznacznego ustalenia wątpliwości co do treści pism E.M. z 21 kwietnia 2023 r. i z 26 kwietnia 2023 r. uznał je za skargę na bezczynność organu i wezwał stronę do usunięcia w określonym terminie braków formalnych i fiskalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia.
Jednakże E.M. już w odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z 13 czerwca 2023 r. wskazała, że jej pisma z 21 kwietnia 2023 r. i z 26 kwietnia 2023 r. przekazane do Sądu przez Starostę [...] nie stanowią skargi i zostały błędnie przekazane do Sądu. Podniosła, że są to pisma kierowane do urzędu o podjęcie określonych działań wskazanych w tych pismach. Wniosła również o nienadawanie sprawie dalszego biegu. Stanowisko to podtrzymała w całości w zażaleniu wskazując, że nie składała skargi na bezczynność organu, a przekazanie powyższych pism do Sądu wynikało z błędu pełnomocnika organu.
Mając zatem na uwadze stanowisko strony wyrażone w piśmie z 13 czerwca 2023 r. oraz brak jednoznacznej treści pism z 21 kwietnia 2023 r. i z 26 kwietnia 2023 r., z których wynikałoby, że intencją strony było złożenie skargi na bezczynność Starosty [...], Sąd pierwszej instancji przedwcześnie potraktował powyższe pisma jako skargę na bezczynność organu.
Sąd pierwszej instancji przed rozpoznaniem przedmiotowych pism jako skargi na bezczynność organu powinien był w trybie art. 49 p.p.s.a. zwrócić się do strony o ich sprecyzowanie i jednoznaczne wskazanie czy stanowią one skargę na bezczynność Starosty [...]. Decydujące znaczenie ma bowiem wola strony, co do charakteru składanego przez nią pisma.
Sąd pierwszej instancji mając również na uwadze przedmiot sprawy oraz fakt, że strona działała wówczas bez adwokata, zobowiązany był zgodnie z treścią art. 6 p.p.s.a. udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Dodatkowo zauważyć należy, że jeśli aktualnie intencją strony jest złożenie skargi na bezczynność organu, czemu strona dała wyraz w zażaleniu, to skarga taka powinna być złożona do sądu administracyjnego w odpowiednim trybie za pośrednictwem organu, którego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 w zw. z art. 53 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.