Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2186/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [..] sierpnia 2020 r. w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w dniu 17 września 2020 r. skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [..] sierpnia 2020 r. w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Zgodnie z zarządzeniem z 13 października 2020 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, przez podanie numeru PESEL skarżącego oraz nadesłanie 8 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem. Wezwanie doręczono w dniu 17 grudnia 2020 r., zatem siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął w dniu 24 grudnia 2020 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi.
Sąd wskazał, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W niniejszej sprawie skarżący nie podał własnego numeru PESEL, ani też nie nadesłał 8 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. W odniesieniu zaś do kwestii skutków prawnych niedołączenia do skargi jej odpisów oraz nieuzupełnienia takiego braku formalnego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014/3/29) przyjmując, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przedmiotowe wezwanie skarżący otrzymał razem z innymi dokumentami doręczonymi z Sądu, tj. wraz z dokumentem "Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu" oraz z dokumentem "Doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę". Wszystkie te dokumenty były spięte w jeden plik, wszystkie miały jednakową datę urzędowego sporządzenia, tj. 14 grudnia 2020 r. i tę samą sygnaturę akt. Wszystkie były jednakowo parafowane. Skarżący podniósł, że w dniu doręczenia dokumentów był poważnie chory i pozostawał w izolacji domowej. Stan zdrowia spowodował jego zmniejszoną koncentrację wywołaną wysoką gorączką, co doprowadziło do tego, że nie rozpoznał różnych treści dokumentów wzywających do uzupełnienia różnych braków formalnych.
Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 października 2020 r. w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi przed podanie numeru PESEL oraz nadesłanie 8 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że z praktyki orzeczniczej wynika, iż nierzadkie są przypadki łącznego składania zażalenia na odrzucenie pisma procesowego (skargi) oraz wniosku o przywrócenie terminu przewidzianego na wykonanie danej czynności procesowej. W przypadku jednoczesnego złożenia zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu pisma procesowego (skargi) oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej – w pierwszej kolejności winien być nadany bieg zażaleniu, a dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności czynności procesowej wskutek upływu terminu rozpoznaniu podlegałby wniosek o jego przywrócenie.
Wobec tego uznać wypada, że w niniejszej sprawie jednoczesne złożenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi i wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi skutkuje tym, że wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (por. np. post. NSA z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I OZ 198/21, CBOSA).
Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a.
Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Ponadto, do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 P.p.s.a.). W uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 P.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w powołanych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarga wniesiona przez skarżącego obarczona była brakami formalnymi i fiskalnymi. Skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zaś wezwaniem z dnia 14 grudnia 2020 r. do podania numeru PESEL oraz nadesłania 8 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem. Skarżący uiścił wymagany wpis sądowy, niemniej jednak braków formalnych skargi nie uzupełnił, czego w zażaleniu nie kwestionuje.
W tym kontekście wskazać należy, że argumentacja zawarta w zażaleniu stanowi w istocie uzasadnienie złożonego przy zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w w/w zakresie. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kontrola postanowienia o odrzuceniu skargi, w ramach której Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie, czy przesłanki, na podstawie których oparto to rozstrzygnięcie zostały prawidłowo zastosowane w stanie faktycznym sprawy. Braki formalne skargi nie zostały przez skarżącego uzupełnione w terminie, zatem Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił.
Nadmienić należy, że skarżący skorzystał z prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, który to wniosek stanie się przedmiotem rozważań Sądu po zakończeniu niniejszego postępowania zażaleniowego na postanowienie o odrzuceniu skargi (por. np. post. NSA z 14 lipca 2021 r., sygn. akt III OZ 504/21, CBOSA).
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.