Postanowienie NSA z 30 września 2022 r., III OZ 573/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 66/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora [...] w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodnicząca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 66/22, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 23 czerwca 2022 r.

W przedmiotowej sprawie skarżący pismem z dnia 3 marca 2022 r., zwrócił się do WSA w Gdańsku ze skargą na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W dniu 23 czerwca 2022 r. WSA w Gdańsku wydał wyrok oddalający skargę skarżącego. Odpis sentencji wyroku Sąd doręczył pełnomocnikowi skarżącego za pośrednictwem platformy ePUAP, co znajduje potwierdzenie w Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia.

Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 4 sierpnia 2022 r., które WSA w Gdańsku otrzymał 5 sierpnia 2022 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku załączając jednocześnie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik tłumaczył, że niezłożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie nastąpiło ze względu na trudności z obsługą platformy ePUAP i Passa oraz małą biegłością pełnomocnika w zakresie obsługi nowinek cyfryzacji i elektronizacji, zatem nie można mu przypisać winy w nieodebraniu doręczonego rozstrzygnięcia sprawy w terminie.

WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie stwierdzając, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy ze strony skarżącego, a okoliczności przytoczone przez pełnomocnika we wniosku z 4 sierpnia 2022 r. nie mogą zostać uznane za niezawinione.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postepowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl art. 87 P.p.s.a. pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z takim wnioskiem należy dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie.

Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W rozpatrywanym stanie faktycznym skarżący korzystał z usług profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też to jego działanie bądź zaniechanie podlega ocenie pod kątem stwierdzenia braku winy, który jest konieczną przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Okolicznością, która miała wskazywać na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu był fakt, że pełnomocnik skarżącego odebrał wyrok w sprawie dopiero 2 września 2022 r. tłumacząc się brakiem wiedzy o tym, że na platformie ePUAP, na której zamieszczane są informację o nowych rozstrzygnięciach w sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi, pojawiła się informacja o wydaniu wyroku z dnia 23 czerwca 2022 r. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podkreślił, że nie doszło z jego strony do niedbalstwa, bowiem kontaktował się on kilkukrotnie z Sądem telefonicznie w celu ustalenia postępów w sprawie oraz poszukiwał korespondencji związanej ze sprawą w poczcie tradycyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić, że skarżący uchybił terminowi na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia bez swojej winy. Okoliczność, która go obciąża to brak staranności w ustaleniu czy w przedmiotowej sprawie zapadło rozstrzygnięcie kończące. Pełnomocnik skarżącego powołuje, że poszukiwał sprawy i dzwonił do Sądu kilkukrotnie z pytaniem o postępy w sprawie, natomiast należy zauważyć, że kontakt ten nie odbył się ani razu w okresie od wydania wyroku 23 czerwca 2022 r. (i doręczenia go prze platformę internetową tego samego dnia) do dnia odnalezienia rozstrzygnięcia samodzielnie przez pełnomocnika na platformie internetowej. Gdyby kontakt telefoniczny z Sądem I instancji nastąpił w tym czasie pełnomocnik skarżącego uzyskałby co najmniej informację, że sprawa została zakończona, nie można zatem uznać, że nie doszło do niedbalstwa z jego strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również opinii pełnomocnika skarżącego, że poszukiwanie poczty tradycyjnej zawierającej rozstrzygnięcie w sprawie, w której zdecydowano się na wnoszenie i tym samym otrzymywanie pism drogą elektroniczną jest przejawem należytej staranności i dbałości o interes klienta. Przypomnieć w tym miejscy należy treść przepisów art. 46 § 2 a-d P.p.s.a. zgodnie z którymi w przypadku gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, sąd dokonuje doręczeń na adres elektroniczny.

Nie ma również znaczenia dla spraw jak długo pełnomocnik skarżącego wykonuje swój zawód, ponieważ decydując się na rozpoczęcie działalności jednocześnie akceptuje konsekwencje swoich działań oraz bierze za nie odpowiedzialność.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.