Postanowienie NSA z 4 października 2022 r., III OZ 591/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 430/16 o ściągnięciu od A. Z. kwoty 100 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak przewodnicząca, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 430/16, po rozpoznaniu sprzeciwu A. Z. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 września 2021 r., w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej - na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a." oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), postanowił ściągnąć od A. Z. kwotę 100 zł za odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 430/16 wraz z uzasadnieniem.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że ww. wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. Z. (zwanego dalej: skarżącym) na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, orzekł o oddaleniu skargi. Pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2017 r. wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 21 lutego 2017 r. Mimo zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2017 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia, utrzymanego w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., A. Z. do dnia dzisiejszego nie uiścił opłaty kancelaryjnej (vide: notatka służbowa z dnia 6 września 2021 r. - k. 402 akt sądowych).

W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 8 września 2021 r. referendarz sądowy zarządził ściągnięcie od skarżącego nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł.

W dniu 7 października 2021 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia domagając się umorzenia postępowania w zakresie uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Argumentując swój wniosek skarżący przywołał treść art. 226 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo do żądania kosztów sądowych przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia, w którym koszty należało uiścić, tj. zdaniem skarżącego od 26 stycznia 2017 r.

Rozpoznając powyższy sprzeciw Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Skarżący złożył w dniu 24 stycznia 2017 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i do dnia dzisiejszego opłaty kancelaryjnej nie uiścił.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie prawa do żądania kosztów sądowych Sąd meriti wskazał, że w dniu 27 lutego 2017 r. referendarz sądowy wystosował wezwanie do zapłaty opłaty kancelaryjnej i tą czynnością przerwany został bieg przedawnienia. Co więcej, należy podkreślić, że przedawnienie, o którym mowa w art. 226 § 1 P.p.s.a. dotyczy prawa do żądania kosztów sądowych, a nie prawa do ich ściągnięcia od strony, która nie uczyniła zadość takiemu żądaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 469/18, LEX nr 2509423).

W związku z powyższym Sąd Wojewódzki uznał, że zarządzenie referendarza sądowego z dnia 8 września 2021 r. było prawidłowe, albowiem - w świetle przepisu art. 234 § 2 P.p.s.a. - skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis wyroku z uzasadnieniem.

A. Z. wniósł na powyższe zarządzenie zażalenie wskazując, że jego zdaniem prawo do żądania kosztów sądowych uległo w sprawie niniejszej przedawnieniu na podstawie art. 226 § 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Doręczenie odpisu oznacza jednak powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. W myśl natomiast art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku

W przedmiotowej sprawie skarżący pismem z dnia 24 stycznia 2017 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. oddalającego jego skargę. Odpis wyroku wraz ze sporządzonym uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 21 lutego 2017 r. W konsekwencji powyższego, zarządzeniem z dnia 27 lutego 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia należnej opłaty, a następnie zarządzeniem z dnia 8 września 2021 r. referendarz sądowy zarządził ściągnięcie od skarżącego nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł.

Mając na uwadze, że skarżący nie wykonał powyższych wezwań i nie dokonał wymaganej powołanymi wyżej przepisami płatności, prawidłowo, na podstawie art. 234 § 2 P.p.s.a., postanowiono o ściągnięciu od skarżącego nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących bezprawnego ściągnięcia przedmiotowej opłaty z uwagi na upływ terminu przedawnienia, uznać należy, że są one niezasadne. Stosownie bowiem do treści art. 226 § 1 P.p.s.a. prawo do żądania kosztów sądowych przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia, w którym koszty należało uiścić. Na gruncie rozpoznawanej sprawy początkową datą, od której rozpoczyna bieg termin przedawnienia jest dzień 24 stycznia 2017 r. - wraz ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie powstał bowiem obowiązek uiszczenia przez wnioskodawcę - stosownie do przywołanego wyżej art. 234 § 2 P.p.s.a. - opłaty kancelaryjnej. Sąd wystosował zaś wezwanie do zapłaty stosownej sumy już w dniu 27 lutego 2017 r. Tą czynnością przerwany został bieg przedawnienia. Nadto Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że przedawnienie, o którym mowa w cytowanym przepisie, dotyczy prawa do żądania kosztów sądowych, a nie prawa do ich ściągnięcia od strony, która nie uczyniła zadość takiemu żądaniu.

W konsekwencji powyższego uznać należy zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu, a zażalenie - jako niezasadne - za podlegające oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.