Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 października 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1829/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę Gminy Słaboszów na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 14 czerwca 2023 r., nr DI-KZP.401.49.2022.es w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (pkt 1) oraz orzekł o zwrocie na rzecz strony skarżącej uiszczonego wpisu sądowego (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżącą wezwano do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru REGON. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono stronie 4 września 2023 r. Skarżąca nadała pismo zawierające uzupełnienie ww. braku 12 września 2023 r., co oznacza, że uczyniła to 1 dzień po upływie 7-dniowego terminu, wobec czego skarga podlegała odrzuceniu.
Zażalenie złożyła Gmina reprezentowana przez Wójta Gminy Słaboszów, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wskazała, że nie uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi z własnej winy. Przesyłka zawierająca uzupełnienie braków została 11 września 2023 r. wpisana do pocztowej księgi nadawczej Urzędu Gminy Słaboszów pod pozycją numer 6. Następnie pracownik skarżącej, zgodnie z przyjętą praktyką ekspediowania poczty wychodzącej z Urzędu Gminy, zaniósł książkę nadawczą wraz ze wszystkimi listami przeznaczonymi do wysłania w dniu 11 września 2023 roku do placówki pocztowej. Pocztowa książka nadawcza wraz ze wszystkimi listami została przekazana pracownikowi Poczty Polskiej i miała zostać odebrana następnego dnia. Podkreślono, że taka praktyka stosowana jest niezmiennie w Urzędzie od wielu lat, z uwagi na fakt, iż zazwyczaj do wysłania jest duża liczba poczty wychodzącej, więc pracownik placówki potrzebuje czasu na nadanie numerów przesyłek i wpisanie ich do książki. Pracownik Urzędu Gminy następnego dnia odbiera książkę korespondencji. Z uwagi na dużą liczbę korespondencji wychodzącej, okazało się że przedmiotowa przesyłka nie została ekspediowana z poczty 11 września 2023 r., a dopiero następnego dnia. Jak wskazano, spośród 6 przesyłek nadanych w dniu 11 września 2023 r., część została opatrzona przez pracownika poczty stemplem z datą 11 września, a część z datą 12 września 2023 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd I instancji przedwcześnie odrzucił skargę.
Stosownie do art. 83 § 3 p.p.s.a. Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Na gruncie powyższego przepisu należy odróżnić dwie kwestie, tj. datę oddania pisma oraz dowód dochowania terminu. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że oddanie pisma w sposób określony w art. 83 § 3 p.p.s.a. jest czynnością procesową. Strona powinna więc zadbać o otrzymanie dowodu nadania pisma. Z art. 83 § 3 p.p.s.a. nie wynika jednak obowiązek strony do uzyskania dowodu nadania przesyłki. Przy występującej rozbieżności dat pomiędzy datą stempla pocztowego, a datą uwidocznioną na książce nadawczej, niewątpliwie najbardziej wiarygodnym dowodem jest dowód nadania. Jednak w jego braku strona może dowodzić, iż przesyłka została oddana w urzędzie pocztowym w innym dniu niż data stempla pocztowego, przy pomocy innych dowodów mających na celu wykazanie zachowania terminu do dokonania określonej czynności procesowej (tak NSA w z postanowieniu z 19 sierpnia 2010 r., II FZ 384/10, LEX nr 663473).
W niniejszej sprawie żaląca Gmina uprawdopodobniła, że przedwczesne jest stanowisko Sądu I instancji o uzupełnieniu braku formalnego skargi po terminie. Wskazana w zażaleniu argumentacja prowadzi do wniosku, iż pismo zawierające uzupełnienie braku skargi mogło zostać nadane w dniu 11 września 2023 r. Datą wniesienia pisma jest bowiem data jego oddania w placówce operatora wyznaczonego, a nie data ekspediowania pisma z tej placówki. Podkreślić należy, że jakkolwiek data nadania pisma jest ustalana przede wszystkim na podstawie stempla pocztowego, to nie jest to dowód wyłączny na okoliczność dochowania terminu wskazanego w art. 83 § 3 p.p.s.a. Do zażalenia dołączono m.in. odpis pocztowej księgi nadawczej Urzędu Gminy Słaboszów oraz treść reklamacji kierowanej do Poczty Polskiej, które uprawdopodabniają tezę o nadaniu przedmiotowego pisma w dacie 11 września 2023 r.
Z uwagi na brak w aktach sprawy odpowiedzi na reklamację dołączoną do zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza jednak o dochowaniu przez skarżącą Gminę terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego określi termin uzupełnienia braku formalnego skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.