Postanowienie NSA z 21 lutego 2023 r., III OZ 61/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 307/22 o odrzuceniu skargi J.A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 grudnia 2021 r. nr DSE3-K0918-D4730-19/21 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Mirosław Wincenciak przewodniczący

Uzasadnienie

J.A. pismem z dnia 18 lutego 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 30 grudnia 2021 r. nr DSE3-K0918-D4730-19/21, utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia 15 grudnia 2017 r. nr DSE2-K0998-D4730-6D/17 o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2020 r. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OZ 265/22 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie.

Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 9 maja 2022 r. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 lutego 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 maja 2022 r.

W dniu 3 czerwca 2022 r. J.A. złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt IV SPP/Wa 132/22 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy postanowienia z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt IV SPP/Wa 132/22.

Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 28 września 2022 r. Przewodnicząca Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ponownie wezwała skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 lutego 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 października 2022 r.

Pismem z dnia 26 października 2022 r. skarżący wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). Wpis od skargi nie został uiszczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 307/22 odrzucił skargę.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega merytorycznemu rozpoznaniu jedynie w sytuacji, gdy spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami p.p.s.a. dla każdego pisma w postępowaniu sądowym, jak i dla pisma kwalifikowanego, jakim jest skarga oraz wówczas, gdy uiszczony został od niej przez skarżącego należny wpis. Stosownie do treści art. 230 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Z kolei zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi – pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że na podstawie zarządzenia z dnia 28 września 2022 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 lutego 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 października 2022 r., a zatem ustawowy termin do wykonania nałożonego przez Sąd obowiązku upłynął w dniu 26 października 2022 r. W tym terminie wpis sądowy nie został uiszczony. W konsekwencji, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.A. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Podkreślił, iż wnioskiem z dnia 26 października 2022 r. zwrócił się do Sądu o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jednak jego wniosek nie został rozpoznany.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności, na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Należy wskazać, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność. Kiedy jednak zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w tym zakresie bądź pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania – wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej powinno być powtórzone. W takim przypadku siedmiodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od daty doręczenia nowego wezwania.

W niniejszej sprawie taka sytuacja wystąpiła.

J.A., po prawomocnej odmowie przyznania mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt IV SPP/Wa 132/22, został prawidłowo wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 lutego 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 października 2022 r. Skarżący nie uiścił jednak wpisu sądowego w zakreślonym terminie, co w konsekwencji zobowiązywało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi.

Powyższej oceny nie zmienia podnoszony w zażaleniu fakt złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 26 października 2022 r. o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem zaskarżone postanowienie dotyczy odrzucenia skargi z powodu niespornego uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, który nie został przywrócony i kwestia zawieszenia postępowania nie ma tu jakiegokolwiek znaczenia. Ubocznie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 307/22, po rozpoznaniu w/w wniosku skarżącego, odmówił zawieszenia postępowania sądowego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.