Uzasadnienie
W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojskowego Biura Emerytalnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Na mocy zarządzenia z dnia 13 lipca 2023 r. Sąd wezwał organ do nadesłania, w terminie 7 dni, oryginału skargi W. Z. w takiej formie, w jakiej została wniesiona do organu (za pośrednictwem platformy ePUAP), celem umożliwienia Sądowi weryfikacji złożonego pod skargą podpisu wraz z urzędowym poświadczeniem przedłożenia skargi oraz pełnym adresem ePUAP skarżącego.
W odpowiedzi na ww. wezwanie organ przesłał do Sądu jedynie skany żądanych dokumentów, stąd też zarządzeniem z dnia 12 września 2023 r., Sąd ponownie wezwał organ do przekazania skargi wraz z załącznikiem (uzasadnieniem skargi) złożonej do organu za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu w takiej formie, w jakiej została złożona w terminie 7 dni, pod rygorem wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 62 pkt 1 w związku z art. 112 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.").
Powyższe wezwanie zostało doręczone organowi w dniu 6 października 2023 r. (urzędowe poświadczenie przedłożenia w aktach sądowych). W odpowiedzi na ww. wezwanie organ przesłał w formie źródłowej jedynie pismo przewodnie do skargi, natomiast zawartość załącznika do skargi okazała się niedostępna w systemie EZD.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 października 2023 r. wymierzył Wojskowemu Biuru Emerytalnemu grzywnę w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje sądowi skargę wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Sąd I instancji stwierdził, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., może – stosownie do treści art. 112 P.p.s.a. – orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego).
Wskazał, że brak przekazania Sądowi na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu skargi w formie, w jakiej została złożona, uniemożliwia weryfikację podpisu skarżącego, a w konsekwencji nadanie sprawie dalszego biegu.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Wojskowego Biura Emerytalnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 112 zdanie pierwsze P.p.s.a., w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Sformułowanie zawarte w art. 112 P.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, podobnie jak ma to miejsce w przypadku grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 P.p.s.a. Przy czym jedyną materialnoprawną przesłanką ukarania organu grzywną wynikającą z art. 112 P.p.s.a. jest niezastosowanie się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego wydanych w toku prowadzonego postępowania. To, jakie przyczyny spowodowały ich niewykonanie, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Ocena, czy zachodzi konieczność wymierzenia grzywny pozostawiona jest przy tym uznaniu sądu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalone w niniejszej sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 112 P.p.s.a. i z tej przyczyny należało uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie przyjął, że postępowanie Wojskowego Biura Emerytalnego wypełniało przesłankę określoną w tym przepisie, warunkującą możliwość wymierzenia mu grzywny. Wbrew argumentacji organu, już samo nieprawidłowe wywiązanie się z obowiązku określonego w zarządzeniach z dnia 13 lipca 2023 r. oraz z dnia 12 października 2023 r. skutkowało możliwością wymierzenia grzywny przez Sąd I instancji.
Sąd dwukrotnie wzywał bowiem organ do nadesłania oryginału skargi w takiej formie, w jakiej została wniesiona do organu – w celu weryfikacji przez Sąd czy skarga została skutecznie złożona (tzn. czy została podpisana podpisem elektronicznym), jednak wezwania te nie zostały wykonane prawidłowo. Ponadto przy drugim wezwaniu pouczono organ o skutkach niewykonania wezwania w postaci możliwości wymierzenia grzywny na podstawie art. 112 P.p.s.a.
Dodatkowo wskazać należy, iż skarga W. Z. rozpoznawana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i w którym skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej w skrócie "u.d.i.p."). Zasadności wymierzenia grzywny nie mogą zmienić także przedłożone przez organ jako załączniki do zażalenia wydruki dokumentów z platformy ePUAP organu, mające, w ocenie organu, potwierdzić możliwość otwarcia dokumentów elektronicznych przesłanych przez skarżącego, jak też możliwość weryfikacji podpisu skarżącego, ponieważ weryfikacja podpisu pod skargą należy do uprawnień i obowiązków sądu administracyjnego, a nie organu administracji publicznej. Właściwa organizacja zadań organu należy natomiast do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla strony.
Wobec powyższego uznać należy, że fakt niewywiązania się organu z nałożonego przez Sąd I instancji obowiązku nie pozostawiał wątpliwości i dawał prawo temu Sądowi do zastosowania trybu przewidzianego w art. 112 P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.