Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 czerwca 2023 r. T.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr 5/23 w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Zarządzeniem z dnia 21 lipca 2023 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi – przez podanie numeru PESEL skarżącego. Przesyłka pocztowa zawierająca w/w wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 sierpnia 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru tej przesyłki znajdujące się w aktach sprawy. W wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 25 sierpnia 2023 r., brak formalny skargi nie został uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 574/23 odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że w świetle art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), w sytuacji, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, podlega ona odrzuceniu. W niniejszej sprawie stwierdzono braki formalne skargi w postaci niewskazania numeru PESEL skarżącego, który powinien być podany przez stronę, gdy ta wnosi pierwsze pismo w sprawie (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Skarżący, pomimo prawidłowego wezwania go do usunięcia braku formalnego skargi, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niewykonania tego wezwania, nie podał numeru PESEL.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że problematyka braku formalnego w postaci braku numeru PESEL była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, w której wskazano, że ustawowy wymóg wskazania numeru PESEL, dotyczący pierwszego pisma w sprawie, nie jest ani trudny do spełnienia, ani skomplikowany. NSA stanął na stanowisku, że strona z łatwością może go spełnić, a posługiwanie się numerem PESEL jest powszechnie stosowane w wielu dziedzinach życia (np. przy korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej, czy wykonywaniu zobowiązań podatkowych), w związku z tym nie ma żadnych powodów, aby w przypadku pisma wnoszonego do sądu administracyjnego przyjmować, że spełnienie wymogu wskazania numeru PESEL jest dla strony nadmiernym obciążeniem. Jeśli skarżący nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jego zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Nie ma także znaczenia fakt, że nr PESEL znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. W w/w uchwale stwierdzono, że nie można oczekiwać od sądu, że ten będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony skarżącej w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Konieczność jego podania spoczywa bowiem na stronie inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia T.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i umożliwienie procedowania – na chwilę obecną – z pominięciem obowiązku wskazania numeru PESEL skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia podano, iż pełnomocnik skarżącego podejmował wielokrotne próby skontaktowania się z T.J. w celu podaniu jego numeru PESEL, jednak okazały się one bezskuteczne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
W rozpoznawanej sprawie sam fakt nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL, jest bezsporny i nie jest przez pełnomocnika skarżącego kwestionowany. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego pełnomocnikowi w dniu 18 sierpnia 2023 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez niego wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Ponadto należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż podnoszone przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Będą one rozważane przez Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu złożonego w dniu 21 listopada 2023 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, natomiast w niniejszym postępowaniu – dotyczącym wyłącznie formalnej kwestii odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w wyznaczonym terminie – okoliczności te nie mogły podlegać ocenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.