Postanowienie NSA z 21 lutego 2023 r., III OZ 66/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21 o odrzuceniu zażalenia

Sprawa

w sprawie ze skargi T. L. na bezczynność Burmistrza Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 sierpnia 2021 r. postanawia:

Skład

Sędzia NSA Teresa Zyglewska

Sentencja

1. oddalić zażalenie,
2. z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. II SPP/Kr 203/21 i w uzasadnieniu tego postanowienia w ten sposób, że w wierszu pierwszym od góry ww. postanowienia i uzasadnienia w miejsce sygn. akt "II SPP 203/21" wpisać sygn. akt "II SPP/Kr 203/21".

Uzasadnienie

Wojewódzki Sądu Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21, utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego z 23 listopada 2021 r. pozostawiające bez rozpoznania wniosek T. L. (dalej: wnioskodawca) o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Burmistrza Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 12 sierpnia 2021 r.

Wnioskodawca wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia.

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Kr 203/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że od postanowień Sądu wydanych po rozpatrzeniu sprzeciwu od zarządzenia albo postanowienia referendarza (art. 260 § 1-3 P.p.s.a.) zażalenie nie przysługuje dlatego uznał, że zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 7 marca 2022 r. należało odrzucić jako niedopuszczalne.

Wnioskodawca złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnianiu zażalenia wskazał m.in., że postanowienie Sądu jest oparte na błędzie bowiem Sąd mimo, że nie neguje jego prawa do prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych to próbuje powoływać się na rzekome lecz nie istniejące braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, wnioskodawca wskazał, że teza Sądu jakoby nie opłacono wpisu od skargi jest błędna bowiem wnioskodawca nie może opłacić wpisu bez uszczerbku dla utrzymania osobistego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że środek odwoławczy w postaci zażalenia przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w sytuacjach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiot odpowiada wskazanemu w pkt 1-10 art. 194 § 1 P.p.s.a. Zatem zażalenie jako środek odwoławczy można wnieść tylko w sytuacjach przewidzianych przez ustawę P.p.s.a. Jeśli w określonej sytuacji procesowej nie przewiduje się wniesienia zażalenia na postanowienie i nie przysługuje inny środek odwoławczy, to stwierdzić należy, że zażalenie jest niedopuszczalne.

W istocie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa pomocy PPF powinien zostać złożony na przewidzianym do tego celu formularzu (art. 252 § 2 P.p.sa.). Skoro wnioskodawca po otrzymaniu wezwania z Sądu w tym zakresie nie wykonał tego obowiązku, to starszy referendarz sądowy stosownie do art. 257 P.p.s.a zarządzeniem pozostawia wniosek bez rozpoznania. Środkiem odwoławczym jest wówczas sprzeciw (art. 259 P.p.s.a.). Rozpoznaje go wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, orzekając stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a., tj. zmienia zarządzenie albo utrzymuje je w mocy. Jak wynika z art. 260 § 2 zd. 2 P.p.s.a. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zatem od orzeczenia Sądu nie przysługuje jakikolwiek środek odwoławczy. Staje się ono ostateczne i prawomocne. Skoro tak, to wnioskodawcy nie przysługiwało już ani zażalenie ani skarga kasacyjna od postanowienia Sądu o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego. Wobec tego Sąd w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że zażalenie wniesione na postanowienie Sądu z dnia 7 marca 2022 r. rozpatrujące sprzeciw w postępowaniu o prawo pomocy było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Przeszkodą dla rozpoznania wniesionego zażalenia było wyczerpanie przysługujących wnioskodawcy środków odwoławczych. Okoliczności przywołane przez wnioskodawcę w uzasadnieniu zażalenia nie miały znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Podniesione przez wnioskodawcę argumenty, że w rozpatrywanej sprawie nie było braków formalnych i że Sąd zarzucił nieopłacenie skargi są całkowicie bezpodstawne. Podkreślić trzeba, że wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany i wnosi się go na urzędowym formularzu, stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postepowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Ponadto, podstawą odrzucenia zażalenia– co trzeba jasno powiedzieć – nie była kwestia nieuiszczenia wpisu sądowego lecz – jak już wskazano powyżej niedopuszczalność zażalenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.

Stosownie do art. 156 § 1 P.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Na mocy art. 193 P.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. II SPP/Kr 203/21 oraz w uzasadnieniu tego postanowienia w pierwszym wierszu od góry błędnie została wskazana sygnatura akt sprawy. W wyniku oczywistej omyłki pisarskiej powołano sygn. akt "II SPP 203/21" zamiast "II SPP/Kr 203/21".

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2. sentencji postanowienia.