Postanowienie NSA z 27 stycznia 2023 r., III OZ 7/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 193/21 o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania

Sprawa

w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak

Uzasadnienie

Postanowieniem z 30 listopada 2022 r., II SA/Wa 193/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi K. M. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z 10 grudnia 2020 r., nr 131 w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.

Postanowieniem z 17 września 2021 r., II SA/Wa 193/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie z uwagi na wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie II SA/Bk 866/20 o zbadanie zgodności art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 1610, dalej: "ustawa zmieniająca") z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa oznaczona została w Trybunale Konstytucyjnym sygnaturą akt P 7/21).

Skarżący pismem z 14 października 2022 r. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu wskazał na stanowisko Sejmu RP i Prokuratora Generalnego w związku z prowadzonym przez Trybunał Konstytucyjny postępowaniem w sprawie P 7/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu podał, że sprawa P 7/21, w której zadane zostało powyższe pytanie prawne, i z powodu której zawieszone zostało przedmiotowe postępowanie, nadal oczekuje w Trybunale Konstytucyjnym na rozpoznanie. Udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie prawne ma znaczenie dla rozpoznawanej przez Sąd sprawy, w której jedyną przyczyną uzasadniającą odmowę przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego stronie skarżącej było stwierdzenie, że została ona zwolniona ze służby przed 6 listopada 2018 r., w związku z czym wypłacony jej ekwiwalent został ustalony w prawidłowej – w ocenie organu – wysokości.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że znana jest mu rozbieżność w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, dotycząca zasadności zawieszenia postępowania, zaistniała na tle co najmniej kilkudziesięciu już spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym jak przedmiotowa sprawa. Część sądów przyjmuje, że z uwagi na oczywistą, czy też wtórną niekonstytucyjność art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, zachodzi możliwość pominięcia jego stosowania przez sądy z powołaniem się na art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Jednakże zwrócił uwagę, że w ramach rozpoznawania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie sposób przesądzić o niekonstytucyjności regulacji prawnej i możliwości pominięcia przez sąd przepisu ustawy, a tym samym i poprawności prezentowanego przez część sądów stanowiska.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wyrok TK nie eliminuje z porządku prawnego przepisu prawa od początku jego obowiązywania (tak jakby przepisu tego nigdy w systemie prawa nie było - na zasadzie fikcji prawnej). Orzeczenie TK powoduje natomiast, że upada domniemanie jego konstytucyjności, co oznacza, że niezgodność z ustawą zasadniczą istniała już od początku jego obowiązywania. Daje to stronie prawo do tzw. restytucji konstytucyjności stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Zadając pytanie o zgodność art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej z przepisami ustawy zasadniczej, w tym z jej art. 190 ust. 1,3 i 4, WSA w Białymstoku trafnie zidentyfikował występujący na tle zakwestionowanego przepisu problem prawny. Problem ten nie dotyczy bowiem prawidłowości wykonania przez ustawodawcę wyroku TK z 30 października 2018 r. i zmiany art. 115a ustawy o Policji, lecz możliwości skorzystania z dobrodziejstwa tego orzeczenia przez wszystkich funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby w okresie obowiązywania art. 115a w niekonstytucyjnym brzmieniu, tj. w okresie od 19 października 2001 r. do 5 listopada 2018 r. i ich prawa do wzruszenia - stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji - podjętej wobec nich czynności materialnotechnicznej polegającej na wypłacie ekwiwalentu w wysokości zakwestionowanej przez Trybunał.

Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm, dalej: "p.p.s.a.") sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowieniem z 17 września 2021 r., II SA/Wa 193/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. P 7/21 dotyczącego pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (postanowienie z 21 stycznia 2021 r., II SA/Bk 866/20) co do konstytucyjności unormowania art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610 – dalej: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach") w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r.

W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Skoro postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym, wszczęte pytaniem prawnym zadanym w sprawie II SA/Bk 866/20 nie zostało zakończone, brak było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Zadane pytanie prawne odnosi się do sytuacji prawnej skarżącego i od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia objętego tym pytaniem, a więc przesądzenia kwestii konstytucyjności przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, zależy wynik niniejszej sprawy.

Tym samy nie doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż aktualna pozostaje przesłanka zawieszenia postępowania sądowego z przyczyn wskazanych powyżej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.