Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek M.S. (dalej: skarżący) o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na Inspektorat Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Głogowie w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów dojazdu.
Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby pogłębionej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sprawa dotyczy sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów w zakresie przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na nieuznanie skarżącego za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jest to zatem sprawa emerytalno-rentowa, która ma charakter sprawy cywilnej i której przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy więc skargi niedopuszczalnej, co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy z uwagi na bezzasadność skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. zachodzi, gdy bez pogłębionej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 6 wydanie, C.H. Beck 2019, s. 1141 oraz powołane tam orzecznictwo).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, skarga wniesiona w tej sprawie podlegała odrzuceniu, ponieważ jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji nie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Znalazło to potwierdzenie w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 grudnia 2022 r. w sprawie IV SAB/Wr 1048/22, którym odrzucono skargę skarżącego. Sprawy zakończone decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tylko w wyjątkowych, ściśle określonych przypadkach podlegają kognicji sądów administracyjnych. Jedną z tych spraw nie jest sprawa sprzeciwu od orzeczenia lekarza-orzecznika ZUS oraz zwrotu kosztów w zakresie przyznania prawa do dodatku pielęgnacyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.