Postanowienie NSA z 10 marca 2023 r., III OZ 97/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt: II SAB/Wa 234/22

Sprawa

w sprawie ze skargi M.J. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 27 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz przewodniczący

Uzasadnienie

M.J. pismem z dnia 12 października 2022 r. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie wskazanych w piśmie sędziów, w tym Sędziego WSA J.K. oraz – w przypadku nieuwzględnienia wniosku - o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności wymienionych w piśmie osób. Skarżący nadmienił, że wnosi również o wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie Sędziów delegowanych do Sądu z innych Sądów, w szczególności z Sądów niższej instancji, jednak nie wskazał ich z imienia i nazwiska.

Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że wymienione we wniosku osoby to nominaci politycznej KRS i nie są sędziami w rozumieniu prawa, co oznacza, że żadna z ww. osób nie ma prawa do orzekania.

Zarządzeniem z dnia 21 października 2022 r. wezwano skarżącego do wskazania w terminie 7 dni, czy pismo z dnia 12 października 2022 r. stanowi wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu (art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Skarżącego poinformowano, że w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie w terminie, Sąd przyjmie, że pismo stanowi wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 19 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na powyższe wezwanie skarżący odpowiedział w formie wiadomości e-mail wysłanej na adres mailowy skrzynki sądu – [email protected]

Sędzia WSA J.K. będąca sędzią sprawozdawcą w niniejszej sprawie, w dniu 1 grudnia 2022 r. złożyła oświadczenie, zgodnie z treścią którego, po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyłączające ją od rozpoznania sprawy. Nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że podstawą wyłączenia na wniosek, o czym mowa w art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Okoliczność ta musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy.

Sąd stwierdził, że za okoliczność wywołującą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie nie można uznać samego przekonania skarżącego. Jak wynika z oświadczenia odebranego od Sędzi, nie pozostaje ona w takim stosunku osobistym ze skarżącym, który może wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności w orzekaniu. Wniosek skarżącego ogranicza się natomiast tylko do gołosłownego, niczym nie popartego, twierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzą wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego. Podnoszone okoliczności stanowią jego subiektywne odczucia, których skarżący nie uzasadnił w należyty sposób, w szczególności poprzez wykazanie, by w jakikolwiek sposób odnosiły się one do ewentualnego braku bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Okoliczności te nie mogą zatem stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania.

Postanowienie powyższe stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, w którym obszernie wyjaśnił swoje stanowisko dotyczące wadliwości nominacji Sędziego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jak wynika z treści wniosku, skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania (szeregu wymienionych we wniosku) osób w przypadku przydzielenia im sprawy oraz w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności wymienionych w piśmie osób. Wśród osób tych znajdowała się Sędzia WSA J.K., wyznaczona zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jako sędzia sprawozdawca do rozpoznania sprawy II SAB/Wa 234/22. Mając na uwadze zarządzenie z dnia 21 października 2022 r. zasadnym było zatem rozpoznanie wniosku w zakresie dotyczącym wyłączenia tego sędziego od rozpoznania sprawy, jako wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 19 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Słusznie wskazał Sąd, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej p.p.s.a., do wyłączenia sędziego może dojść - jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Brak wskazania przez skarżącego, z jakich przyczyn uznaje, że sędzia, których wyłączenia się domagał, może nie zachować bezstronności w sprawie powoduje, że Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku. Słusznie Sąd zauważył, że rozpatrywany wniosek nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego sędziego w sprawie niniejszej.

Zwrócić uwagę należy, że kwestionowanie przez skarżącego sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa nie przekłada się automatycznie na możliwość uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Kwestia braku bezstronności sędziego, jako przesłanka wyłączenia na zasadzie iudex suspectus nie jest tożsama z kwestią niewłaściwej obsady sądu. Przyczyną fakultatywnego wyłączenia sędziego jest wyłącznie okoliczność, wywołująca uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności konkretnego sędziego - wyłącznie w danej sprawie. Ocena wpływu wskazania kandydata Prezydentowi RP przez KRS w obecnym składzie na orzekanie przez takiego sędziego w postępowaniu sądowym odbywa się w ramach wniosku składanego na podstawie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492).

Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego, został sformułowany w sposób, który (wobec niesprecyzowania następnie skutecznie podstawy, na jakiej wniosek został wniesiony) dawał Sądowi podstawy do przyjęcia, że jest to – w pierwszej kolejności - wniosek złożony w trybie art. 19 p.p.s.a. Jako taki prawidłowo został przez Sąd oddalony z uwagi na niewskazanie przesłanek do wyłączenia sędziego. Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia skarżącego, co powodowało oddalenie zażalenia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że z treści wniosku z dnia 12 października 2022 r. wynika, że w przypadku nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie, skarżący wniósł o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności.