Postanowienie NSA z 28 października 2004 r., OPP 5/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. P. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu

Sprawa

w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego sygn. akt II SA/Po 1825/03 postanawia: oddalić skargę o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie Roman Hauser Zbigniew Rausz

Uzasadnienie

K. P. wniosła skargę o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie przyznania świadczenia pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na dożywianie.

Skarżąca podniosła, że postępowanie sądowe w tej sprawie toczy się od sierpnia 2003 r. i dotychczas sprawa nie została zakończona. W skardze na przewlekłość skarżąca zażądała stwierdzenia, że nastąpiła przewlekłość postępowania, zalecenia sądowi rozpoznającemu sprawę wyznaczenia rozprawy w terminie 30 dni, zasądzenia na jej rzecz od Skarbu Państwa 5.000,- zł oraz zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą.). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki.

W rozpoznawanej sprawie po terminowym i prawidłowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych (przesłaniu odpisu skargi organowi), sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy. Stosownie do przepisu (§ 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U, Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa skarżącej nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do Sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych wcześniej jest przyczyną oczekiwania, od września 2003 r. na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie skarżącej. Istnieje jednak podstawa do rozpoznania sprawy poza kolejnością w drodze zarządzenia prezesa sądu, jeżeli jest to uzasadnione (§3 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Skorzystanie z tego trybu wymaga wystąpienia z takim wnioskiem przez stronę oraz podania okoliczności uzasadniających rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ten tryb postępowania pomimo dużej liczby spraw oczekujących na rozpoznanie przez sąd,pozwala rozpoznać w szybszym terminie sprawy, w których ma to uzasadnione znaczenie dla strony.

Ze skargi na przewlekłość postępowania, ani też akt sprawy nie wynika, ażeby skarżąca podejmowała jakiekolwiek działania, aby skorzystać z możliwości rozpoznania jej sprawy poza kolejnością.

Należy także mieć na uwadze, że obowiązująca od 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przewiduje postępowanie uproszczone. Przepisy regulujące to postępowanie (art. 119 – 122 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) mają zastosowanie także w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi konieczny jest wniosek strony o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Przepis ten daje stronom możliwość rozpoznania ich sprawy przez sąd szybciej, pomimo dużej liczby spraw oczekujących na rozpoznanie, pod warunkiem wszakże, iż strona zgadza się na takie rozpoznanie sprawy. Celem tego przepisu jest między innymi stworzenie stronom możliwości szybszego rozpoznania ich sprawy, w sytuacji, gdy ilość spraw wnoszonych do sądu jest większa niż możliwości ich rozpoznania. Jedynie od woli stron zależy wykorzystanie tego trybu postępowania w celu szybszego rozpoznania ich sprawy przez sąd. Stwarza to możliwość szybkiego rozpoznania zwłaszcza spraw, których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny a charakter sprawy i jej znaczenie dla strony przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie występowała z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a tym samym nie wykorzystała środków pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu.

Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że zarzut skarżącej, iż zostało naruszone jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest uzasadniony, a wobec tego skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy

Podniesione przez skarżącą w skardze na przewlekłość kwestie, które nie dotyczą zwłoki w rozpoznaniu sprawy nie mogą być przedmiotem oceny przy rozpoznawaniu skargi na przewlekłość, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając taką skargę nie może odnosić się do zaskarżonych decyzji i zarzutów, które zdaniem skarżącej mają wskazywać, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa.