Wyrok NSA z 22 lutego 2005 r., OSK 1004/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki Akcyjnej [...] Polska w Poznaniu

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt III SA/Po 93/04

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA A. Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA A. Gliniecki, M. Stahl (spr.)
Mariusz Bartosiak protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej [...] Polska w Poznaniu na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia 30 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie likwidacji Samodzielnego Publicznego ZOZ. oddala skargę kasacyjną i

Uzasadnienie

OSK 1004/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. (sygn.akt III SA/Po 93/04) oddalił skargę [...] Polska SA w Poznaniu na uchwałę Rady Powiatu [...] nr XIV/90/2003 w przedmiocie likwidacji Samodzielnego Publicznego ZOZ.W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że" [...]" S.A. z siedzibą w Poznaniu wystąpiła pismem z dnia 17 listopada 2003 r. do Rady Powiatu [...] z wezwaniem do podjęcia uchwały w sprawie zmiany formy gospodarki finansowej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], ze względu na posiadane przez nią istniejące wymagalne roszczenie w stosunku do niego. Ponieważ egzekucja prowadzona wobec Zakładu okazała się bezskuteczna, utracił on przymiot samodzielności, który ma się przejawiać w zdolności do pokrywania we własnym zakresie ujemnego wyniku finansowego. W tej sytuacji Rada powinna podjąć działania określone w przepisie art.60 ust.3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Rada Powiatu [...] uchwałą nr [...] z dnia 2 grudnia 2003 r. zachowała Powiatowy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w dotychczasowej strukturze organizacyjnej, nie stawiając go w stan likwidacji. W uzasadnieniu tej uchwały Rada stwierdziła, że sytuacja finansowa Zakładu nie może stanowić podstawy do zmiany formy jego prowadzenia lub likwidacji bo dalsze istnienie Zakładu uzasadnione jest tym, że jego zadań nie może przejąć żaden inny podmiot w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie specjalistycznej opieki zdrowotnej nad ludnością powiatu. W razie likwidacji powiat nie byłby w stanie spłacić długów Zakładu.

Spółka wezwała Radę Powiatu [...] do usunięcia naruszenia jej uprawnień dokonanego przedmiotową uchwałą.W odpowiedzi Rada uchwałą nr XIV/90/2003 z dnia 30 grudnia 2003r. podtrzymała swoje stanowisko.

Na te uchwały "[...] Polska" S.A. wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia ich nieważności. Podniosła, że Zakład nie uregulował zaległych zobowiązań (potwierdzonych nakazem płatności z dnia 1 lutego 2002 r.) a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Ponieważ Zakład nie jest w stanie spłacić długów, organ założycielski miał obowiązek zmienić jego formę organizacyjną. Stanowisko Rady pozbawiło skarżącą możliwości realnego zaspokojenia swojego roszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie miała interesu prawnego do skutecznego domagania się podjęcia przez Radę Powiatu [...] uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub o jego likwidacji. Sąd powołał przepis art. 87 ust.l i art. 88 ust.l ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym(Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz.1592 ze zm.)wywodząc że warunkiem wniesienia skargi jest obiektywne naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia danego podmiotu na skutek wydania uchwały z zakresu administracji publicznej. Interes ten powinien wynikać z prawa materialnego. W ocenie Sądu fakt posiadania wierzytelności wynikającej z zobowiązania cywilnoprawnego w stosunku do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] jako podmiotu publicznoprawnego nie stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącej Spółki i nie uzasadnia żądania podjęcia uchwały w trybie art.60 ust.3 ustawy z dnia 30 lipca 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91,poz.408 ze zm.). Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r. (sygn.akt V CK 160/03) uznał że istnienie interesu faktycznego, wynikającego z niemożności zaspokojenia się z majątku zakładu opieki zdrowotnej na skutek bezskuteczności egzekucji, nie stanowi podstawy do przeniesienia tego obowiązku na organ publiczny -radę powiatu.

[...] Polska S.A. z siedzibą w Poznaniu wniosła skargę kasacyjną. W skardze pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię. Stanowisku Sądu o braku interesu prawnego po stronie skarżącej Spółki, zdaniem skarżącej, przeczy orzecznictwo NSA (wyrok z dnia 9 czerwca 1995 r.,IV SA 346/93, wyrok z dnia 4 września 2001 r.,II SA 1410/01) i orzeczenie SN z 22 listopada 2002 r.,IV CKN 1519/00).Zaniechania przeciwnika procesowego jednoznacznie oddziaływają na sferę prawną skarżącej Spółki a jego interes polega w istocie na obiektywnej tj. wywołanej rzeczywistym naruszeniem, potrzebie uzyskania wyroku o określonej treści. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem Sądu jakoby cywilnoprawny charakter stosunku prawnego łączącego skarżącą z SPZOZ w [...] przesądzał o bezzasadności skargi skierowanej do Rady Powiatu jako podmiotu publicznoprawnego. Niewątpliwie cywilnoprawny charakter zobowiązania kierowanego do innego podmiotu niż przeciwnik procesowy pozostaje poza ramami skargi.Brak zatem podstaw do przypisywania żądaniu kierowanemu do Rady charakteru cywilnoprawnego.Za przedmiot postępowania powinien być uznany brak stosownych działań podmiotu publicznoprawnego w sytuacji gdy aktualizacji uległa norma nakazująca podjęcie określonych działań. Stan taki należy traktować jako zaniechanie realizacji ustawowego obowiązku z zakresu administracji.

Na interes prawny skarżącego rzutuje podstawa normatywna z art.60 ust.3 i 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Konsekwencją niezrealizowania tej normy jest skorzystanie z uprawnienia określonego w art.87 ustawy o samorządzie powiatowym. Nie można także nie wskazać leżącego u podstaw roszczenia przysługującego Skarżącej Spółce art.353 k.c. zgodnie z którym wierzyciel może żądać od dłużnika spełnienia świadczenia, które tenże ma obowiązek spełnić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jako podstawę normatywną interesu prawnego, którego brak legł u podstaw oddalenia skargi, Skarżąca w skardze kasacyjnej wskazała przepis art.60 ust.3 i 4 ustawy z dnia 30 lipca 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91,poz.408 ze zm.), który do tego interesu prawnego w żaden sposób się nie odnosi normując relacje pomiędzy organem założycielskim (w tym przypadku Radą Powiatu) a samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej. W istocie nawet w skardze kasacyjnej podniesiono, że u podstaw cywilnoprawnego roszczenia Spółki wobec SPZOZ w [...], leży przepis art.353 k.c. Ten interes prawny nie przekłada się jednak na interes materialnoprawny Skarżącej w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Powiatu [...] odmawiającej zmiany formy organizacyjnej Zakładu. Interes Spółki ma charakter interesu faktycznego i nie daje podstaw do domagania się przeniesienia obowiązku wykonania zobowiązania na Radę Powiatu w rezultacie zmiany formy organizacyjno-finansowej zakładu opieki zdrowotnej lub jego likwidacji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie że celem Skarżącej Spółki było uzyskanie zaspokojenia roszczeń finansowych przez Powiat a taki cel nie przekłada się automatycznie na interes prawny. Interes prawny określony w skardze kasacyjnej jako potrzeba uzyskania wyroku o określonej treści abstrahuje od ustawowych kompetencji sądu administracyjnego, który jest sądem kasacyjnym i nie może nakazać organom samorządu terytorialnego podjęcia uchwały o określonej treści.

W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152,poz.1270)orzeczono jak w sentencji.

i