Uzasadnienie
OSK 1146/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2004 r., 6/II SA 3552/02, oddalił skargę "S." Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 6 września 2002 r. (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż Zarząd Dróg Miejskich w W. decyzją z dnia 17 maja 2002 r. na podstawie art. 19 ust. 6 i art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ oraz par. 3 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44 poz. 432/ obciążył "S." Sp. z o.o. z siedzibą w P. karą pieniężną w wysokości 73.440 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu 28 lutego 2002 r. w W. Aleją Gen. S. przy ul. B. Wysokość kary ustalono na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. opublikowanym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371/. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 28 lutego 2002 r. w trakcie przeprowadzonej kontroli pojazdu - 4-osiowego pojazdu - dźwigu prowadzonego przez Jana S. stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. Użytkownikiem pojazdu na podstawie zawartej umowy leasingowej jest "S." Sp. z o.o. z P. Przejazd odbywał się na drodze krajowej Nr 7. Na drodze krajowej oznaczonej numerem jednocyfrowym - zgodnie z par. 5 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. nacisk na osi pojedynczej nie może przekraczać 100 kN. Z zatrzymania i kontroli pojazdu został sporządzony protokół, który stanowił integralną część decyzji.
Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 6 września 2002 r. (...). Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym wyliczono prawidłowo a podnoszony w odwołaniu zarzut odnośnie różnic w pomiarach obciążeń na osie dokonanych wcześniej w stosunku do pomiarów dokonanych w czasie kontroli nie zasługuje na uwzględnienie wobec nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego oraz brak wad formalnych rozstrzygnięcia.
"S." Sp. z o.o. zaskarżyła ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Zarządu Dróg Miejskich w W. Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, Dziennik Urzędowy Miar i Probiernictwa z dnia 29 grudnia 2000 r. nr 6 poz.
- Na podstawie par. 7 ust. 1 ww. zarządzenia wyłącznie wagi klasy dokładności 1 i 2 mogą być stosowane w czynnościach urzędowych do wyznaczania obciążenia osi pojazdów lub jego masy, stanowiących podstawę do określenia wysokości opłaty lub kary za przekroczenie dopuszczalnego obciążenia osi i całego pojazdu. Przenośne wagi użyte do kontroli pojazdu posiadały klasę dokładności IIII.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwych wag do kontroli wskazało, że do pomiaru nacisków na osie pojazdu w przedmiotowej sprawie użyto przenośnych wag do pomiarów statycznych, których nie dotyczy zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar. Parametry wag zastosowanych do pomiaru regulują przepisy zarządzenia Nr 40 Prezesa GUM z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia /Dz. Urz. Miar i Probiernictwa z dnia 27 grudnia 1994 r. Nr 10 poz. 26 ze zm./.
Odmawiając uwzględnienia wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach zaskarżonego orzeczenia zauważył, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./. Stanowi on, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się opłaty podwyższone. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik do tej ustawy. Z kolei przepis art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ określa, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Obowiązek wymierzenia kary w przypadkach określonych w art. 13 ust. 2a pierwszej z wymienionej wyżej ustawy, jak zauważył Sąd, ciąży na organie administracji drogowej, który musi wymierzyć karę pieniężną jeżeli stwierdzi przekroczenie ustalonych parametrów pojazdu. Skarżący nie posiadając zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym naruszył wskazane przepisy ustawy o drogach publicznych. Stąd też uznano, iż zaskarżoną decyzję wydano po prawidłowo przeprowadzonej kontroli drogowej.
Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów metrologicznych zdaniem Sądu był niezasadny, pomiarów dokonano przy użyciu wag odpowiadających przepisom zarządzenia Nr 40 z dnia 23 grudnia 1994 r. Prezesa Głównego Urzędu Miar /Dz.Urz. Miar i Probiernictwa z dnia 27 grudnia 1994 r. nr 10 poz. 26 i 2000 nr 5 poz. 31/.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniosła Spółka z o.o. "S." zarzucając mu:
1/ naruszenie art. 9, 75 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ oraz 2/ naruszenie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./.
Powołując się na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku składając alternatywny wniosek uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważono, iż strona nie kwestionuje, iż obliczenie opłat za przejazd pojazdem nienormatywnym zostało wyliczone w sposób sprzeczny z warunkami określonymi w załączniku do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./.
"S." Sp. z o.o. przedkładając na etapie postępowania odwoławczego od decyzji Zarządu Dróg Miejskich w W. dokumenty celne SAD (...) z dnia 28 sierpnia 2000 r. wykazał, iż masa całkowita pojazdu wynosiła 40.000 kg. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponując stosownym dokumentem, w całości go pominęło. Oczywistym jest, że masa całkowita pojazdu ma wpływ na wysokości nacisków osi na drogach, i wobec przekroczenia ustalonych wysokości na wymiar nałożonej na stronę kary pieniężnej.
Spółka "S.", jak zaakcentowano, nie dokonywała żadnych zmian w konstrukcji dźwigu, wobec powyższego należałoby przyjąć wartości przyjęte w treści dokumentu administracji celnej.
Nie można tym samym pominąć w całości dowodu przedstawionego przez stronę skarżącą. Określenie przekroczenia ustalonych parametrów pojazdu nie było dokonane w sposób rzetelny, pozwalający na ustalenie wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Konkludując wyjaśniono, że tym samym w trakcie postępowania nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy, mający wpływ na wynik postępowania, co stanowi naruszenie art. 75 i 77 ustawy - Kodeks Postępowania Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że wytknięte to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, iż skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Oceniając skargę kasacyjną Spółki z o.o. "S." stwierdzić należy, iż nie zawiera ona uzasadnionych podstaw, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa skarga oparta została na obu podstawach kasacji określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd. Taką podstawę materialnoprawną zastosowano w niniejszej sprawie przez Sąd, za organami administracji publicznej stanowił art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./, który stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą z ładunkiem lub bez ładunku, o masie naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się opłaty podwyższone.
Jak wynika z lektury skargi kasacyjnej pełnomocnik "S." Spółki z o.o. nie zarzucił błędnej wykładni tego przepisu lub jego niewłaściwego zastosowania w sprawie. Zarzucił natomiast naruszenie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, który określa, iż "opłaty mogą być pobrane" a następnie w punktach 1a, 2, 3, 4, 5 i 6 zawiera określenie tych przypadkach, za które pobiera się opłaty. Przepis powołanego art. 13 ust. 2 przywołany do tego nieprecyzyjnie /bez określenia kwestionowanego punktu/ nie stanowił podstawy materialnoprawnej decyzji wydanych w sprawie. Na marginesie czynionych rozważań podkreślić należy, iż Sąd nie może domniemywać, którego przepisy dotyczy zarzut skargi kasacyjnej skoro jest związany tymi zarzutami o czym wspomniano we wstępnej części tego uzasadnienia, dlatego też należy bardzo precyzyjnie określać przedmiot zaskarżenia.
Powołanie przez stronę w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Tożsame stanowisko wyrażono w wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04 /ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 11/.
Naruszenia prawa procesowego oparto natomiast na zarzucie uchybienia przez Sąd art. 9, 75 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ten zarzut również jest pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Nowe rozwiązania prawne reformujące sądownictwo administracyjne weszły do obrotu prawnego z dniem 1 stycznia 2004 r. - w tym ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, która w sposób pełny uregulowała postępowanie przed sądami administracyjnymi. Tym samym powyższa norma odchodzi od rozwiązania przyjętego w uchylonej ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, która w art. 59 odsyłała w sprawach nie unormowanych w tej ustawie do enumeratywnie wyliczonych tam przepisów Kpa w tym do art. 9, 75 i 77 Kpa zarzuconego w skardze. Wprowadzenie pełnej regulacji dot. procedury przed sądami administracyjnymi wskazaną wyżej ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - powoduje, że rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosuje przepisów Kpa a więc nie można postawić zarzutu kasacyjnego wywiedzionego z przepisów Kpa a tak wadliwie uczyniono w tej sprawie.
Mając na uwadze powyższe wywody orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ niniejsza skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.