Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 marca 2004 r. Sygn. akt II SA/Ka 248/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia 27 grudnia 2001 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję z dnia 24 września 2001 r. ([...]), którą Prezydent Miasta Bielska-Białej, na wniosek J. J., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku garażowego na budynek mieszkalny z warsztatem wymiany opon i geometrii kół na dwa stanowiska, na pgr.213/47 gm. kat Lipnik przy ul. [...] w Bielsku-Białej.
Jak wynika z akt sprawy, planowana inwestycja znajduje się w obszarze, który zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Bielska-Białej, zatwierdzonym uchwałą RM nr L VII/790/94 z dnia 26 maja 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Bielskiego Nr 5) objęty jest jednostką strukturalną: C-IV 7, MW, MN, U, - Teren zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej. Usługi podstawowe. Adaptacja zagospodarowania. Fragment jednostki obejmuje strefa ochrony konserwatorskiej B. Z racji tej przedmiotowa inwestycja została uzgodniona postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2001 r. ze Śląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Katowicach.
Przeciwni planowanej inwestycji, w szczególności części warsztatowej, są właściciele sąsiedniej nieruchomości [...] którzy uważają, że będzie to miało negatywny wpływ na prowadzony przez nich "[...]", w którym oprócz eksponatów znajdują się również żywe zwierzęta.
W ocenie Sądu, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zamierzenie inwestycyjne objęte zaskarżoną decyzją jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji, organy nie mogły odmówić ustalenia warunków zabudowy, gdyż naruszałoby to przepis art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione, gdyż teren planowanej inwestycji przeznaczony jest między innymi na usługi, co wynika z obowiązującego planu.
[...], zastępowani przez adwokata J. G., wnieśli skargą kasacyjną od powyższego wyroku opartą na art. 174 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa.
W skardze kasacyjnej zarzuca się wyrokowi z dnia 25 marca 2004 r. naruszenie przepisów art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przez błędną jego wykładnię, skutkiem czego Sąd oddalił skargę.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżących wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości.
Zdaniem skarżących, sąd pierwszej instancji naruszył w/w przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem błędnie przyjął, iż zamierzona inwestycja jest zgodna z przepisami prawa i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Warsztatu wymiany opon i geometrii kół, nie można zaliczyć do usług podstawowych. Przepisy art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nakazują uwzględnić między innymi wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury. Skarżący prowadzą od 1979 r. [...], w którym zgromadzone są unikalne i delikatne eksponaty, udostępniane szerokiej publiczności oraz przebywają tam żywe zwierzęta (sarna, zające, króliki, papugi i kalekie ptaki drapieżne). Nie powinno więc budzić wątpliwości, że zamierzona inwestycja będzie uciążliwa i zagrażająca bytowi tych zwierząt oraz będzie naruszała wymogi ochrony zbiorów mających ogromne znaczenie kulturowo-poznawcze.
Postanowieniem z dnia 12 lipca 2004 r. skarżący zostali zwolnieni od kosztów sadowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym są gołosłowne i nie mające odniesienia w obowiązujących przepisach. Problem sprowadza się do rozumienia pojęcia "usługi podstawowe", które określa teren inwestycji objętej zaskarżoną decyzją w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie jest to termin, który by miał ustawowo określone znaczenie, chociaż powszechnie jest używany w planowaniu przestrzennym. Poza tym należy zwrócić uwagę, że pojęcie "usług podstawowych", nie jest czymś stałym, lecz ewoluuje podobnie jak nasze otoczenie, warunki materialne, bytowe i poziom naszego życia. Nie można się zgodzić z poglądem, że do usług podstawowych zalicza się obecnie sklep spożywczy, zakład szewski i zakład krawiecki, być może pogląd ten był uzasadniony ale przed dwudziestu, trzydziestu laty. Wraz z postępem cywilizacji (techniki), zamożnością społeczeństwa zmieniają się jego potrzeby, zanikają niektóre zawody i usługi, a powstają nowe, na które wzrasta zapotrzebowanie. Niewątpliwie w miejsce takich usług jak szewskie, krawieckie, napełnianie syfonów, napełnianie długopisów, czy repasacja pończoch, wchodzą nowe usługi związane z motoryzacją, która stała się powszechna i trudno sobie wyobrazić życie codzienne i funkcjonowanie gospodarki bez rozwoju motoryzacji. Oczywiście, nie wszystkie usługi związane z ruchem pojazdów mechanicznych, można zaliczyć do usług podstawowych. Zapewne do grona tych usług, nie można zaliczyć usług blacharskich, lakierniczych, czy też remontu silników samochodowych, które charakteryzują się nadmiernym hałasem, czy też zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego. Natomiast warsztat wymiany opon i geometrii kół (wyważania kół), zapewne dla każdego użytkownika pojazdu mechanicznego jest usługą podstawową, a poza tym, wykonywanie tych usług nie wiążę się z nadmiernym hałasem, czy też zanieczyszczeniem środowiska.
Nie można się również zgodzić z drugim zarzutem skargi kasacyjnej, że został naruszony przepis art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który w tym przypadku nie ma zastosowania, bowiem odnosi się on głównie do pierwszej części ustawy, dotyczącej przygotowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a nie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, do których mają zastosowanie przepisy rozdziału 4 tej ustawy. Poza tym, odwołując się do przepisów mówiących o ochronie dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury, należałoby wykazać, że nieruchomość skarżących ([...]) posiada taki status, który zapewnia taką ochronę. Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, aby teren, na którym znajduje się nieruchomość skarżących, miał jakiś szczególny status z uwagi na znajdującą się tam kolekcję i przebywające tam zwierzęta. Niewykluczone, że skarżący powinni wcześniej wystąpić do władz miasta z wnioskiem o uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, faktu istnienia w tym miejscu "[...]". W przypadku uwzględnienia takiego wniosku, była by podstawa do egzekwowania określonych ograniczeń w zagospodarowaniu przestrzennym w otoczeniu tej nieruchomości.
Należy bowiem pamiętać, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wraz z innymi przepisami prawa, kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Własność zaś jest prawem chronionym konstytucyjnie i może być ograniczana tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
W świetle powyższych rozważań brak podstaw, aby uznać zasadność skargi kasacyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.