Uzasadnienie
OSK 1204/04
Uzasadnienie
Wyrokiem Z dnia 29.04. 2004 r. SA/Sz 1219/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Eugeniusza P. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia 19.05.2003 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że rozkaz personalny (...) z dnia 26.03.2003 r. o zwolnieniu ze służby z tym dniem funkcjonariusze Policji usiłowali doręczyć Eugeniuszowi P. w miejscu zamieszkania, lecz nie zastano go w domu, a żona odmówiła przyjęcia pisma, wobec tego w tym dniu rozkaz przesłano pocztą na adres domowy, a w związku z informacją żony, iż przebywa on w szpitalu rozkaz ten został przesłany w dniu 27.03.2003 r. na adres szpitala. Ze szpitala przesyłka wróciła z pieczęcią poczty z dnia 9.04.2003 r. i adnotacją "pacjent ubył", zaś wysłana na adres domowy wróciła - po dwukrotnym awizowaniu dnia 27.03.2003 r. i dnia 7.04.2003 r., nadto rozkaz ten został doręczony osobiście Eugeniuszowi P. dnia 22.04.2003 r. w Komendzie Powiatowej w W., do której się zgłosił, odwołanie zostało wniesione dnia 5.05.2003 r. - kontynuował wyjaśnienia Sąd. Oddalając skargę Sąd stwierdził, że pobyt w szpitalu, o czym organ został poinformowany, nie był przeszkodą w doręczeniu przesyłki, gdyż choroba czy inna czasowa nieobecność nie wyklucza możliwości doręczenia decyzji w sposób prawnie skuteczny, o ile nie będzie to doręczenie właściwe, tj. do rąk adresata, ale poprzez przyjęcie fikcji doręczenia. Z taką fikcją doręczenia organ miał do czynienia w tym przypadku, bowiem nadano przesyłkę poleconą, a wobec nie zastania adresata awizowano ją dwukrotnie i takie działanie było zgodne z art. 44 Kpa - ocenił Sąd, podkreślając, iż decyzja została skutecznie doręczona dnia 3.04.2003 r. i od tej daty rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, a zostało ono wniesione dnia 5.05.2003 r., zatem po terminie. Dnia 22.04.2003 r. nie można uznać za datę doręczenia, gdyż decyzję złożono do akt ze skutkiem doręczenia na dzień 3.04.2003 r. w trybie art. 44 Kpa - skonkludował sąd.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Eugeniusz P., reprezentowany przez adwokata, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 44 Kpa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu tzw. fikcji doręczenia, a także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący mógł odebrać decyzję do dnia 17.04.2003 r., podczas gdy po powrocie ze szpitala nie znalazł awiza w skrzynce pocztowej, a jego żona także awiza nie odebrała. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Komendant Powiatowy Policji w W. dnia 20.03.2003 r. został powiadomiony o tym, że skarżący przebywał w szpitalu, zatem nie wiadomo czemu miała służyć próba osobistego doręczenia przez funkcjonariuszy decyzji w miejscu zamieszkania. Nadto nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu co do fikcji doręczenia, stwierdzając, iż narusza ono art. 44 Kpa, bowiem w stosunku do skarżącego nie można było przyjąć fikcji doręczenia, skoro wiadomym było, że przebywa on w szpitalu, a z żadnego przepisu nie wynika, aby na czas pobytu w szpitalu był obowiązek ustanowienia pełnomocnika do doręczeń.
Po powrocie ze szpitala skarżący nie zastał awiza, żona też go nie odebrała wobec tego datą doręczenia był dzień 22.04.2003 r., zatem stwierdzenie Sądu, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania jest błędne.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zawiera dwie podstawy skargi kasacyjnej, w punkcie 1-szym naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i w punkcie 2-gim naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. W skardze kasacyjnej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu został postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a jako przepis tego prawa został wskazany art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem prawnym o charakterze procesowym, zawiera bowiem przepisy regulujące zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, zatem jego przepisy nie mogą być wskazane jako te, o których mowa w cyt. art. 174 pkt 1. Wprawdzie w przepisach tego aktu można znaleźć przepisy, o których można powiedzieć, że mają charakter mieszany, tj. procesowo-materialny, np. art. 28 Kpa, który mówiąc o interesie prawnym zmusza do sięgnięcia do prawa materialnego, z którego ten interes prawny się wywodzi, jednak przepisy rozdziału 8 Działu I - doręczenia, w tym art. 44 Kpa, mają charakter stricte procesowy. Normują bowiem zasady według których organ postępuje, dokonując doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym.
Gdyby jednak uznać, że skarżącemu w istocie chodziło o wskazanie, jako podstawy skargi kasacyjnej tej, o której mowa w cyt. art. 174 pkt 2, tj. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to do takiej interpretacji podstaw skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony, o czym będzie mowa niżej, to i tak art. 44 Kpa nie mógłby być wskazany jako ta podstawa.
Od dnia 1.01.2004 r. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie przepisy cyt. na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zaś przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy tego aktu miały zastosowanie w stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną datą, na mocy art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1985 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, w tym również i art. 44 Kpa. Natomiast obecnie wojewódzkie sądy administracyjne badają czy postępowanie organów zgodne jest z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jako powołane do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jak wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - /Dz.U. nr 153 poz. 1269/. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oceniał działanie organów pod kątem zgodności z art. 44 Kpa. Jeżeli zatem, zdaniem skarżącego, Sąd ten dokonał niewłaściwej oceny to jako zarzut, o którym mowa w cyt. art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinien zostać wskazany przepis tej ustawy, bowiem postępowanie przed Sądem toczyło się według jej przepisów.
Podstawę skargi kasacyjnej, tj. naruszenie prawa materialnego - art. 44 Kpa przez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie należy uznać za nietrafną.
Jako druga podstawa skargi kasacyjnej wskazany został błąd w ustaleniach faktycznych. Art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, cyt. na wstępie, takiej podstawy w ogóle nie zawiera, jest ona zatem całkowicie chybiona.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, o czym przesądza art. 183 par. 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Sąd ten może się poruszać tylko w granicach zakreślonych skargą, nie jest zaś uprawniony do jej uzupełniania, poprawiania, czy interpretacji. W niniejszej skardze kasacyjnej jej podstawy zostały tak sformułowane, że nie mogły pozwolić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na taką ocenę zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu jakiej oczekiwał skarżący, bowiem nie można ich było uznać za usprawiedliwione.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.