Uzasadnienie
OSK 1213/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3664/01 oddalił skargę B. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 22 października 2001 r. ([...]), utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z dnia 5 września 2001 r., którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał B. i P. S. "rozbiórkę ogrodzenia posesji przy ul. [...] w Katowicach wykonanego na terenie ulicy Zielonej".
W uzasadnieniu ww. decyzji pierwszej instancji organ wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie wykonane zostało niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Według pisma Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2001 r. ulica Zielona jest drogą publiczną. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na wykonanie ogrodzenia od strony ulicy wymagane jest zgłoszenie do właściwego organu, czego w tym przypadku nie dokonano.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. S. twierdzi, że działka nr [...] stanowi jej własność, przez pewien czas służyła jako droga dojazdowa do placu budowy szkoły. Fragment ul. [...] jest drogą publiczną, natomiast działka nr [...] nie jest taką drogą. W projekcie budowlanym zagospodarowaniem objęte są działki nr [...] o pow. 824 m2. Wykonanie ogrodzenia nie wymagało zgody organów, ponieważ nie obejmowało drogi publicznej.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 22 października 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zasadna. Realizacja ogrodzenia wbrew wydanym w decyzji o pozwoleniu na budowę warunkom, jest samowolą budowlaną. Organ odwoławczy miał tylko wątpliwości, czy nakaz rozbiórki nie powinien być orzeczony na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sprawy terenowo-prawne poruszone w odwołaniu, nie należą do organów nadzoru budowlanego, można je skierować do organów samorządowych, bądź wystąpić na drogę cywilno-prawną.
Na powyższą decyzję B. S. złożyła skargę (pismo z dnia 11 grudnia 2001 r.) do sądu administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności. Skarżąca podtrzymuje, iż ogrodzenie było objęte pozwoleniem na budowę i było wykonywane równolegle z budową budynku. W tym stanie rzeczy nie wymagało odrębnego zgłoszenia. O zakończeniu budowy budynku wraz z ogrodzeniem w dniu 8 czerwca 2001 r. inwestor zawiadomił organ administracji architektoniczno-budowlanej. Obiekty były przedmiotem komisyjnych oględzin i nie stwierdzono by zostały wykonane z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę i warunków zabudowy. W dniu 28 czerwca 2001 r. inwestor otrzymał pismo o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu budowy, organ nie zgłosił też sprzeciwu w drodze decyzji. Organ prowadzący sprawę, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i sumienny, nie wyjaśnił sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku między innymi stwierdził, że kwestie własnościowe podnoszone w skardze i w odwołaniu nie mają znaczenia prawnego. Ogrodzenie działki nr [...] przylega do działki [...] o powierzchni 62 m2, która stanowi drogę gminną (ulicę [...]) i z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina Katowice nabyła z mocy prawa własność tej nieruchomości, uprzednio stanowiącą własność M. M., wynika to z decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 22 stycznia 2002 r. Tak więc budując w 2001 r. ogrodzenie od strony ul. [...] skarżąca miała obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Nie ma wątpliwości, że skarżąca nie dopełniła obowiązku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie jest prawdą, że przedmiotowe ogrodzenie było objęte pozwoleniem na budowę, gdyż to, jak i decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczyły działki nr 83. Nakaz rozbiórki ogrodzenia powinien być oparty na przepisie art. 48, a nie 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ale to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
B. S., reprezentowana przez radcę prawnego A. K., od powyższego wyroku z dnia 5 kwietnia 2004 r. złożyła skargę kasacyjną na podstawie art. 3931 pkt 2 kpc – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
"1. wyjątkowo rażące naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez całkowicie błędną wykładnię, że uchwałą nr XI/56/86 z dnia 27 lutego 1986 r. – Miejska Rada Narodowa w Katowicach pozytywnie zaopiniowała zaliczenie do kategorii dróg miejskich, między innymi ulicy [...] gdy tymczasem tak przeprowadzona publikacja nie spełniała i nie spełnia w żaden sposób wymogu ogłoszenia aktu prawnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 41, poz. 185) bowiem oznaczało to, że zaliczenie ul. [...] w Katowicach do kategorii dróg miejskich wymagało uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, a wejście w życie tej uchwały – jako aktu prawa miejscowego – uzależnione było od jej ogłoszenia w Woj. Dzienniku Urzędowym (art. 72 ust. 1 i 2 ustawy o systemie rad narodowych – co nigdy nie nastąpiło".
- rażące naruszenie art. 42 ustawy o samorządzie gminnym (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.) poprzez zamieszczenie w uchwale Rady Miejskiej w Katowicach (Nr [...] z dnia 25 września 2000 r.) ul. [...] w wykazie dróg uznanych za publiczne. Warunkiem wejścia w życie tej uchwały była jej publikacja w formie rozplakatowania, obwieszczeń oraz ogłoszenia w lokalnej prasie – co również nigdy nie nastąpiło.
Sąd nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszając tym samym przepisy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej powołanej jako ppsa, oraz art. 233 kpc w związku z art. 106 § 5 ppsa.
W skardze kasacyjnej wnosi się o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji,
- zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
M. M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną (pismo z dnia 22 lipca 2004 r.) wnosi o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna spełniać określone wymogi formalne, zaś co do treści – powinna zawierać pode wszystkim prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w art. 174 ppsa i na nich powinna być oparta skarga kasacyjna. Wskazanie podstaw kasacyjnych oznacza określenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, który został przez Sąd naruszony. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, który nie był przez Sąd wprost stosowany nie może być podstawą kasacji, bowiem nie można przypisać sądowi niewłaściwego zastosowania lub interpretacji przepisu, którego Sąd nie stosował (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, ONSA 2004, nr 1, poz. 11).
Również odmienna ocena dowodów i wyprowadzenia na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 ppsa (wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r. OSK 59/04, ONSA 2004, nr 1, poz. 10).
Wszystkie powyżej sformułowane uwagi odnoszą się do złożonej w tej sprawie skargi kasacyjnej, w której błędnie jako podstawę wniesienia kasacji powołano art. 3931 pkt 2 kpc, zamiast art. 174 pkt 2 ppsa.
Nie można również uznać za prawidłowo sformułowany zarzut naruszenia art. 106 § 3 ppsa, ponieważ przepis ten nie ma formy obligatoryjnej dla sądu, poza tym, może on mieć zastosowanie jeżeli są w sprawie istotne wątpliwości, czego jak widać z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w przedmiotowej sprawie nie było.
Inne przepisy, których naruszenie zarzuca się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie mogą być brane tu pod uwagę z dwu powodów. Po pierwsze, sąd pierwszej instancji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ich nie stosował, trudno więc stawiać zarzut, że Sąd mógł je naruszyć. Po drugie, zarzut naruszenia tych przepisów zmierza do odmiennej oceny dowodów, niż przyjął to sąd pierwszej instancji, bez wskazania właściwego przepisu postępowania, który naruszył Sąd. W konsekwencji tych zarzutów, skarga kasacyjna zmierza do podważenia legalności aktów prawa miejscowego, co nie było przedmiotem tego postępowania. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody Katowickiego z dnia 2 czerwca 1998 r., o tym że ul. [...] jest drogą publiczną, skarżący mogli się dowiedzieć już z tej decyzji i nigdy nie kwestionowali tego, ani nie podważali legalności aktów prawa miejscowego wydanych w tej sprawie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze jedynie pod rozwagę przesłanki nieważności postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie zaskarżonego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim orzeczeń.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie odpowiada w pełni wymogom prawa co do powołania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, dlatego na podstawie art. 184 ppsa orzeczono, jak w sentencji wyroku.