Wyrok NSA z 23 marca 2005 r., OSK 1227/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Czesławy K.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2004 r. sygn. akt 6/II SA 1586/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Leszek Włoskiewicz
Łukasz Celiński protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Czesławy K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 kwietnia 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej umowę nabycia gospodarstwa rolnego

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5.02.2004 r. 6/II SA 1586/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Czesławy K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4.04.2002 r. (...). Decyzją tą utrzymana została w mocy decyzja Wojewody M., z dnia 9.01.2002 r. (...), odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy K.-P. z dnia 2.12.1977 r. (...) zatwierdzającej umowę z dnia 20.09.1977 r. (...) pomiędzy Czesławą K. a Spółdzielnią Kółek Rolniczych w W. o odpłatne przekazanie na własność i użytkowanie gospodarstwa rolnego, w trybie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne /Dz.U. nr 21 poz. 118/. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Naczelnik Dzielnicy dokonał sprawdzenia umowy i zatwierdził ją na podstawie i zgodnie z wymaganiami cyt. ustawy, a nieruchomości Czesławy K. zostały nabyte za spłaty i nabycie to nie miało nic wspólnego z wywłaszczeniem /taki zarzut był stawiany decyzji Naczelnika/. Nabywczyni otrzymała pieniądze, a że ich nie podjęła nie wpływa to na ważność umowy. Fakt, że obecnie wzrosła wartość nabytych nieruchomości, z uwagi na pobudowanie autostrady, nie stanowi dowodu na podstęp lub wprowadzenie w błąd przy zawarciu umowy /takich argumentów używała skarżąca Czesława K./ - podkreślił Sąd, dodając, iż ani w postępowaniu administracyjnym ani w sądowym Czesława K. nie przedłożyła dowodów na podstęp, błąd czy przymus przy zawieraniu umowy, a nadto, że ocena i rozstrzyganie tych kwestii nie należy do kompetencji sądu administracyjnego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Czesława K., reprezentowana przez adwokata, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia bądź uchylenia i rozpoznania skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. cyt. wyżej ustawy z dnia 29 maja 1974 r., a to art. 1 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że jej przepisy mają zastosowanie w przypadku gospodarstwa rolnego Czesławy K. w sytuacji, gdy w rzeczywistości celem przeniesienia własności nie było przejęcie tego gospodarstwa w zamian za spłatę lecz jego wywłaszczenie; art. 37 ust. 2 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że możliwym jest przejęcie nieruchomości w zamian za spłatę w sytuacji, gdy przepis ten stanowił jedynie możliwość dobrowolnego przeniesienia własności nieruchomości; art. 3 ust. 1 poprzez przejęcie części nieruchomości stanowiących własność Czesławy K. bez zgody jej współmałżonka; art. 4 ust. 1 poprzez przejęcie części nieruchomości pomimo tego, że pozostała część była nie wystarczająca do prowadzenia gospodarstwa rolnego, a także naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na rozstrzygnięciu jedynie w granicach skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wojewódzkie Sądy Administracyjne nie są związane granicami skarg, jak wynika z art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zatem pod uwagę z urzędu biorą wszelkie naruszenie prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Jednakże aby można było sądowi postawić skutecznie zarzut naruszenia tego przepisu akta sprawy musiałyby wskazywać na to, że w sprawie istniały dowody na naruszenie prawa, a sąd nie wziął ich pod uwagę. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie były decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym, tj. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej umowę o odpłatne przekazanie nieruchomości. W postępowaniu nadzorczym ocenie organu podlegało to czy decyzja zatwierdzająca umowę naruszała rażąco przepisy będące podstawą jej wydania, zaś w sądowoadministracyjnym czy organ nadzorczy prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie takie naruszenie prawa miało miejsce. Zestawiając akta sprawy i wydane decyzje Sąd uznał, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji jest zasadna. Z taką oceną należy się zgodzić, żadne bowiem dowody znajdujące się w aktach nie dawały podstawy do wyciągnięcia wniosku, że w sprawie mogły zachodzić sytuacje, jakie podniesiono w skardze kasacyjnej. Wprost przeciwnie, akta na nic takiego nie wskazują i wobec tego Sąd nie miał żadnych podstaw do tego aby prowadzić jakiekolwiek postępowanie mające wykazać, że przy zatwierdzeniu umowy o przekazanie nieruchomości zachodziły przeszkody uniemożliwiające to zatwierdzenie. Skoro akta sprawy nie wskazywały na to, że mogło dojść do naruszenia prawa to nie można sądowi zarzucić, że naruszył art. 134 par. 1 cyt. ustawy.

Oddalając skargę na decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej umowę o przekazaniu nieruchomości Sąd nie naruszył też przepisów prawa materialnego, tj. wskazanej w skardze kasacyjnej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za renty i spłaty pieniężne /Dz.U. nr 21 poz. 118/. Pod kątem wymagań tej ustawy Sąd ocenił decyzję o zatwierdzeniu umowy i decyzje nadzorcze, a skoro akta sprawy nie dawały żadnych podstaw do uznania, że przy zatwierdzaniu umowy istniały sytuacje, wymienione we wskazanych w skardze kasacyjnej przepisach tej ustawy, to nie można Sądowi zarzucić ich naruszenia. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca żadnego dowodu na zaistnienie okoliczności podniesionych w skardze kasacyjnej nigdy nie przedstawiła.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.