Wyrok NSA z 13 maja 2004 r., OSK 124/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 wrzesnia 2003 r. sygn. akt I SA 3302/01

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz (spr.)
Agnieszka Majewska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budowę domu 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od W. W. na rzecz Komendanta Głównego Policji 120 zł. (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi – działając na podstawie § 3 ust. 2 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (MP Nr 76, poz. 709) w związku z § 2 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (MP Nr 76, poz. 707) – decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił W. W. przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, Komendant Główny Policji zaś decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję.

Organy Policji podały, że pomoc finansowa nie przysługuje, gdyż W. W. buduje dom w miejscowości nie będącej, ani miejscem pełnienia służby, ani miejscowością pobliską.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2001 r. I SA 479/00 uchylił decyzje obydwu organów.

Sąd stwierdził w tym wyroku, że - w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – powołane przez organy Policji zarządzenia nie mogą już stanowić podstawy decyzji administracyjnej.

Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, decyzją z dnia [...] Nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił przyznania pomocy finansowej, a Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organy obu instancji ponownie przyjęły, że pomoc finansowa nie przysługuje, gdyż W. W. pełni służbę w P., buduje dom w K., które – ze względu na czas dojazdu – nie są miejscowością pobliską w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, przy czym Komendant Wojewódzki ponadto powołał się na dotychczasową praktykę ukształtowaną przepisami wymienionych wyżej zarządzeń wykonawczych, natomiast Komendant Główny uznał, że zarządzenia te są obowiązujące.

W. W. wystąpił ze skargą na decyzję Komendanta Głównego Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 września 2003 r. I SA 3302/01 oddalił skargę.

Sąd uznał, że obydwa organy zastosowały się do wyrażonej w poprzednim wyroku oceny prawnej, gdyż – niezależnie od odniesień do zarządzeń wykonawczych – ostatecznie rozstrzygnięto sprawę wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o Policji, posługując się definicją miejscowości pobliskiej zamieszczoną w art. 88 ust. 4, który został dodany przez art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy – Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 100, poz. 1084) i obowiązuje od dnia 19 października 2001 r.

Sąd podzielił stanowisko, że pomoc finansowa przysługuje na uzyskanie lokalu tylko w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, gdyż pomoc finansowa jest zastępczą formą realizacji prawa policjanta do lokalu mieszkalnego, a prawo to – w świetle art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r. Nr 101, poz. 1092 ze zm.) – dotyczy właśnie tych miejscowości.

Sąd wyjaśnił ponadto, że w sprawie nie ma znaczenia data złożenia wniosku, ani data rozpoczęcia budowy, gdyż wniosek zawsze powinien zostać rozpatrzony na podstawie przepisów obowiązujących w chwili wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne.

W skardze kasacyjnej W. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 88 i art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji i przyjęcie, że pomoc finansowa nie może być udzielona na budowę domu w miejscowości innej niż miejsce pełnienia służby lub miejscowość pobliska oraz niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przez przyjęcie ich brzmienia na dzień [...] (tj. na dzień wydania ponownej decyzji Komendanta Głównego Policji), zamiast na dzień [...] (tj. na dzień wydania pierwotnej decyzji Komendanta Głównego Policji).

Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 9 k.p.a. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) przez przyjęcie, że rozstrzygające znaczenie ma stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji kończącej ponowne postępowanie administracyjne, nie zaś stan obowiązujący w chwili wydania decyzji kończącej pierwotne postępowanie.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 27 ust. 1 w związku z art. 21 i 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA wobec braku podstawy do zastosowania tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi podkreślono przede wszystkim, że z ustawy o Policji nie wynika, aby pomoc finansowa nie przysługiwała na budowę domu w miejscowości innej niż określona w art. 88 ust.

1. Takie ograniczenia zawierają wyłącznie akty wykonawcze. Ponadto data złożenia wniosku ma szczególne znaczenie prawne, gdyż właśnie według tej daty ustala się uprawnienia wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarżący zarzuca, że w świetle art. 94 ust.1 ustawy o policji (stanowiącego prawo materialne) dla przyznania pomocy finansowej nie ma znaczenia prawnego, w jakiej miejscowości policjant chce uzyskać dom.

Tego poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej nie można podzielić.

Pomoc finansowa bowiem jest świadczeniem pochodnym od prawa do lokalu mieszkalnego. Stosownie do art. 88 ust.1 ww. ustawy policjant zaś ma prawo do lokalu mieszkalnego tylko w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej.

Pomoc finansowa zastępuje bowiem przydział lokalu i pozwala policjantowi na samodzielną realizację prawa do lokalu, jednak tylko na warunkach określonych prawem, zatem w miejscowości, w której policjant pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej

Z tej przyczyny zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być traktowany jako zasadny.

Skarżący zarzuca ponadto, że sprawę należało rozstrzygnąć według stanu prawnego obowiązującego wówczas, kiedy po raz pierwszy była ona przedmiotem decyzji organów Policji.

Stosownie do art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta nie pozwala na pominięcie przepisów obowiązujących w chwili załatwiania sprawy, w dniu wydania ostatecznej decyzji.

W chwili wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywała już legalna definicja miejscowości pobliskiej, zawarta w art. 88 ust.4 ustawy o Policji, którą organy Policji musiały uwzględnić.

Skarżący zarzuca, że w sprawach pomocy finansowej decydujące znaczenie ma dzień złożenia wniosku, podczas gdy – zarówno w świetle § 4 ust. 1 zarządzenia z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej..., jak i w świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. w tej samej sprawie (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) – dzień złożenia wniosku ma znaczenie wyłącznie dla ustalenia przysługujących wnioskodawcy norm zaludnienia, od których liczby zależy wysokość pomocy.

Dzień złożenia wniosku o pomoc finansową, chociaż istotny dla obliczenia wysokości pomocy, nie stanowi więc o tym, jakie brzmienie przepisów ma zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy w przedmiocie przyznania prawa do pomocy.

Wobec powyższego uwzględniając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 i a rt. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.