Wyrok NSA z 22 marca 2005 r., OSK 1289/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 22 marca 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. i B. Ł.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2004r., sygn. akt II SA/Gd 161/04

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Maria Rzążewska
Katarzyna Baran protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi E. i B. Ł. na postanowienie Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie dopuszczenia do użytkowania stacji AUTO-GAZ wraz z napełniaczem gazu KB-33 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku celem nadania dalszego biegu sprawie

Uzasadnienie

OSK 1289/04

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt II S.A./Gd 161/04) w punkcie I przywrócił E. i B. Ł. termin do wniesienia skargi na postanowienie Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2004 r. Nr [...]w przedmiocie sprzeciwu w sprawie dopuszczenia do użytkowania stacji AUTO-GAZ wraz z napełnianiem gazy KB-33 i jednocześnie w punkcie II tego postanowienia odrzucił skargę.

W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu 14 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę E. i B. Ł. na w/w postanowienie Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 5 stycznia 2004 r. z powodu wniesienia jej po terminie. Jednocześnie sąd w uzasadnieniu swego postanowienia stwierdził, że skarżący mylnie zostali pouczeni przez organ o sposobie i trybie wnoszenia skargi do sądu.

Dnia 3 czerwca 2004 r. pełnomocnik skarżących wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Przywracając termin do wniesienia skargi w tej sprawie sąd podkreślił, że skarżący zgodnie z treścią art. 87 § 2 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawdopodobnili okoliczności wskazujące na brak ich winy w uchybieniu terminu w szczególności przy uwzględnieniu faktu błędnego pouczenia organu w tym zakresie.

Jednocześnie sąd wskazał, iż stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153m, poz. 1270 ze zm.) pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony przez pełnomocnika będącego radcą prawnym bez jednoczesnego wniesienia wpisu od skargi. Okoliczność ta spowodowała, iż sąd na podstawie art. 221 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżących zaskarżając go w zakresie punktu II (dot. odrzucenia skargi)., W opisanym zakresie zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) poprzez uznanie, że wpis stały od skargi powinien być uiszczony przez radcę prawnego (bądź adwokata) bez wezwania wraz z wniesieniem skargi do sądu.

Powołując się na ten zarzut zgłoszono wniosek o uchylenie postanowienia sądu I instancji w zaskarżonej części.

Jak zauważono w skardze kasacyjnej wprawdzie art. 221 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje odrzucić pisma wnoszone przez radcę prawnego (adwokata), jeżeli nie zostały one opłacone przy ich wnoszeniu, a podlegają opłacie stałej, to jednak przepis § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustanawia wyjątek dla pism będących skargami. Przepis ten stanowi, że wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie po przekazaniu sądowi skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowanie. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia, w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że wytknięte to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, iż skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego - § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) i w okolicznościach niniejszej sprawy jest on usprawiedliwiony.

Zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

Przepis powyższy nie ma zastosowania do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego w trybie art. 54 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Dodatkowo potwierdza to treść § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia l6 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), która statuuje zasadę, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w art. 1 tego przepisu, po przekazaniu skargi sądowi. Zatem wymóg wnoszenia skargi za pośrednictwem organu w ocenie sądu wyłącza stosowanie art. 221 cytowanej wyżej ustawy.

Przepis ten łączy się ściśle z art. 219 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zawarty tu wymóg uiszczania opłaty przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie ze swej istoty odnosi się do sytuacji gdy pismo podlega bezpośredniemu złożeniu do sądu. Tak właśnie jest przy wnoszeniu skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania a także wniosku o wszczęcie postępowania o jakim mowa w art. 64 § 1 omawianej ustawy, np. w sprawie o ukaranie grzywną. Według art. 64 § 1 omawianej ustawy wniosek składa się bezpośrednio do sądu.

Przypadki postępowania sądowego wszczynanego na wniosek to również przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym (art. 86 § 1 ustawy procesowej) w tym przywrócenia terminu do wniesienia skargi lecz od takiego wniosku nie pobiera się przecież wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast niespornym pozostaje to, iż skarga w rozpoznawanej sprawie, wniesiona po l stycznia 2004 r. złożona została w trybie art., 54 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. za pośrednictwem organu (skargę do repertorium II S.A. wpisano dopiero po nadesłaniu skargi z odpowiedzią na nią wraz z aktami administracyjnymi sprawy). Do takiej sytuacji odnosi się bezpośrednio przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazujący wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata uiszczać na wezwanie dopiero po przekazaniu skargi sądowi.

W rozpoznawanej sprawie skarżący osobiście złożyli skargę. Natomiast ich pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i w opisanym wyżej stanie prawnym przy tak zaistniałym stanie faktycznym po przywróceniu stronie terminu do wniesienia skargi należało wezwać skarżących do uiszczenia wpisu stałego od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zastosował wadliwą konstrukcję z art. 221 ustawy procesowej i odrzucił skargę.

Dlatego też na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji orzeczenia.