Postanowienie NSA z 10 maja 2005 r., OSK 1342/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy ze skargi kasacyjnej B. T. i M. T. w sprawie ze skargi B. T. i M. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 10 października 2001 sygn. akt [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić skargę kasacyjną

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska, Edward Janeczko (spr.)
Magdalena Baduchowska protokolant

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3157/03

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia l7 czerwca 2004 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 10 października 2001 r., oddalającym skargę B. i M. T. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki

Ustalono, że jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania z 2 grudnia 2003 r., wskazano art. 403 § 3 kpa. Ta podstawa odpowiada w nowej procedurze art. 273 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymagającym wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Wskazane bowiem przez skarżących wyroki nie są wyrokami, które dotyczą ich podmiotowo i w związku z tym jest oczywistym, że nie dotyczyły tego samego stosunku prawnego.

W skardze kasacyjnej B. i M. T. zawarte jest żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 273 § 2 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego nie zastosowanie, gdyż we wniosku o wznowienie postępowania wskazywano nowe okoliczności faktyczne w postaci wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Według uzasadnienia skargi kasacyjnej we wniosku o wznowienie wskazano wyroki w podobnych sprawach, w których Naczelny Sąd Administracyjny sformułował jednoznaczny pogląd o braku samowoli budowlanej zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę wyeliminowanego następnie z obrotu prawnego. Stanowiło to nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania według art. 273 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem zaskarżone postanowienie ograniczyło się do rozpoznania wniosku na podstawie art. 273 § 3 tego Prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – określanego dalej skrótem ppsa), należy stwierdzić, że sformułowany w tej skardze jedyny zarzut naruszenia art. 272 § 2 ppsa nie jest usprawiedliwiony. W szczególności nie jest uzasadnione twierdzenie o wadliwym nie zastosowaniu tego przepisu.

Istotnie, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ogranicza się do twierdzeń o braku przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 3 ppsa. Te twierdzenia należy podzielić, skoro powołane we wniosku o wznowienie postępowania orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane zostały w innych sprawach niż sprawa niniejsza. Przepis ten zaś może uzasadniać wznowienie postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie oceniał natomiast istnienia lub braku przesłanek wznowienia postępowania określonych w § 2 art. 272 ppsa. We wniosku o wznowienie jako podstawę wznowienia wskazano bowiem art. 403 § 3 kpa, co, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odpowiada treści art. 272 § 3 ppsa.

Przytoczone we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności w postaci odmiennych rozstrzygnięć zawartych w powołanych w tym wniosku orzeczeniach, nie stanowiły nowych okoliczności w rozumieniu art. 272 § 2 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł więc uruchomić w oparciu o nie trybu wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2 ppsa. Jak bowiem powszechnie przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie odmienna wykładnia przepisów prawa materialnego, a w tym przypadku – art. 48 Prawa budowlanego, stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia, nawet później wykrytego, nie jest ani nową okolicznością faktyczną ani nowym środkiem dowodowym uzasadniającym wznowienie postępowania.

Zaskarżone postanowienie zawiera rozstrzygnięcie o odrzuceniu wniosku o wznowienie postępowania. Art. 281 ppsa przewiduje istotnie odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania ale wówczas gdy brak ustawowej podstawy wznowienia albo nie został zachowany termin. W tej sprawie podstawa wznowienia wynikała ze złożonego wniosku. Nie ma również w zaskarżonym postanowieniu twierdzeń o nie zachowaniu terminu. Nie było więc przesłanek pozwalających na odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania.

Jeżeli zaś nie zachodziły przyczyny powodujące konieczność odrzucenia wniosku o wznowienie, należało, jak to zresztą uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonać merytorycznej oceny tego wniosku. Negatywny wynik wspomnianej oceny powoduje zaś oddalenie wniosku (skargi) o wznowienie postępowania a nie jego odrzucenie. Tego rodzaju pogląd jest powszechnie przyjęty w literaturze (por. np. H. Jędrzejewska w: Komendarz do Kod.post.cyw., część pierwsza, WP Lexis Nexis, W-wa 2002, s.872) przy wykładni mającego identycznie brzmienie, jak art. 281 ppsa, art. 411 kpc.

Powyższa uchybienie może jednak uzasadniać uchylenia zaskarżonego postanowienia i to z dwóch względów. Po pierwsze - tego rodzaju zarzut nie został zawarty w skardze kasacyjnej, a jak już wyżej zaznaczono, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami tej skargi. Po drugie – rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu sprowadzało się do nie uwzględnienia wniosku (skargi) o wznowienie postępowania. Odrzucenie przeto tego wniosku zamiast jego oddalenia nie było zatem naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa).

Z tych względów, na podstawie art. 184 ppsa należało oddalić skargę kasacyjną.