Postanowienie NSA z 15 kwietnia 2005 r., OSK 1405/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. i P. K.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 207/04

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Andrzej Gliniecki
Agnieszka Majewska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi A. i P. K. w przedmiocie niewykonania prze Starostę Tucholskiego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2003 r. [...] postanawia odrzucić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 207/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. i P. K. na niewykonanie przez Starostę Tucholskiego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2003 r. sygn. akt II SAB/Gd 129/01 odrzucił skargę podając w uzasadnieniu, iż skarżący, do których Sąd po uprzednim pouczeniu, że stosownie do art. 154 (1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", w razie niewykonania wyroku uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny, jak też, że skarga powinna zawierać osnowę wniosku, dwukrotnie zwracał się o podanie osnowy wniosku i uzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nadesłali jedynie odpis swojego wniosku kierowanego do Starosty Tucholskiego. Ponadto w skardze powołany został przepis art. 31 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. O Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ nie obowiązujący już w związku z uchyleniem tej ustawy przez przepis art. 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wejściem w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w to miejsce obowiązuje art. 154 (1 ppsa.

Skarga zawiera jedynie opis sytuacji uznanej przez skarżących za naruszającą prawo przez zaniechanie wykonania wskazanego powyżej wyroku NSA, nie zawiera natomiast kierowanego do sądu wniosku związanego z opisanymi zarzutami, o którym mowa w art. 154 (1 ppsa, co uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. Wykonania nałożonego na skarżących obowiązku uzupełnienia skargi nie stanowi nadesłanie korespondencji prowadzonej ze Starostą Tucholskim.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli A. i P. K. reprezentowani przez adwokata A. R., podając, że skarga jest wnoszona "na podstawie art. 173 (1, art. 174 (2, art. 175 (1, art. 183 (1, (2 pkt 5" ppsa, a także wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżane postanowienie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Starosta Tucholski do chwili sporządzenia skargi nie wykonał wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2003 r. sygn. akt II SAB/Gd 129/01. Strona faktycznie została pouczona o możliwości wniesienia skargi z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, jak też dwukrotnie była wzywana do usunięcia braków formalnych skargi. Pierwsze wezwanie skarżący wykonali usuwając braki formalne skargi, nie wykonali natomiast kolejnego wezwania, w którym Sąd zażądał uzupełnienia skargi poprzez podanie osnowy wniosku. Adwokat z rozmów prowadzonych ze skarżącymi ustalił, że "nie wykonali tego zobowiązania sądu ponieważ nie wiedzieli co to jest osnowa wniosku, gdyż dotychczas nie spotkali się z tym wyrażeniem", które jako fachowe, prawnicze wymagało udzielenia stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenia o skutkach prawnych tych czynności oraz skutkach ich zaniedbań. Brak udzielenia takich wyjaśnień i pouczeń powoduje, że stronie nie zapewniono jednakowych środków ochrony i takiej samej możliwości ich wykorzystania w drodze podejmowania stosownych czynności procesowych co powoduje, że strona nie mogła realizować swoich uprawnień. Nie poinformowanie przez sąd strony w odpowiedni sposób - umożliwiający jej zrozumienie, jakich czynności powinna dokonać, jest sprzeczne z art. 6 ppsa i spowodowało, że znalazła się w niekorzystnej dla niej sytuacji procesowej. W skardze kasacyjnej powołano się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r. II UKN 20/99 /OSNAPiUS 2000, nr 18, poz. 695/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.

Stosownie do art. 175 (1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega odrzuceniu, jeżeli braki te czynią skargę kasacyjną niedopuszczalną, lub oddaleniu.

W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej podano jedynie i to nieprawidłowo, przepis art. "174 (2", podczas gdy takiego przepisu nie ma w ogóle ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające w postępowaniu kasacyjnym zastosowanie, nie wskazując jednak w ogóle podstaw kasacji, o których stanowi art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. Przytoczenie podstaw kasacji jest koniecznym warunkiem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, przewidzianym w art. 176 ppsa. W żadnym razie warunku tego nie spełnia wskazanie kilku przepisów ppsa "art. 173 (1, art. 173 (2....".

Brak podstawowego, koniecznego warunku skargi kasacyjnej czyni ją niedopuszczalną i z tej przyczyny podlegającą odrzuceniu /art. 178 ppsa/.

Powierzenie formułowania skargi kasacyjnej określonym profesjonalistom stwarza dla tego pisma procesowego znacznie większe wymogi formalne, niż dla innych pism wnoszonych w postępowaniu sądowo-administracyjnymi.

Ubocznie tylko należy zauważyć, iż uszło także uwadze pełnomocnika skarżących, że ocena strony w kwestii braku pełnej jasności charakteru i treści zobowiązania sądu co do uzupełnienia skargi nie upoważnia do biernego oczekiwania na dalsze losy sprawy, zwłaszcza wobec niespornego pouczenia o skutkach takiej bierności. Strona mogła w przewidzianym do dokonania czynności terminie zwrócić się o wyjaśnienie niejasnych dla niej określeń, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniła. Nie można zatem skutecznie twierdzić, że to Sąd nie wypełnił prawidłowo obowiązku odpowiedniego wyjaśniania i udzielania koniecznych informacji stronie. Zaskarżone postanowienie nie stoi przy tym na przeszkodzie w korzystaniu przez stronę prawem przewidzianych środków w razie dalszej bezczynności organu administracji.