Postanowienie NSA z 3 czerwca 2005 r., OSK 1498/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2004r. sygn. akt II SAB 326/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Alicja Plucińska- Filipowicz (spr.)
Edyta Pawlak protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Tadeusza Ż. na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2004 r. II SAB 326/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Tadeusza Ż. na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zobowiązał tą spółdzielnię do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 21 maja 2003 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż skarżący domagał się od Spółdzielni Mieszkaniowej "W." udostępnienia protokołów z posiedzeń plenarnych Rady Nadzorczej oraz opinii prawnej radcy prawnego Spółdzielni a wobec nie udzielenia odpowiedzi na jego pismo zwrócił się ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd uznał, iż jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej "W." powołując się na dotychczasowe orzecznictwo w tego rodzaju sprawach, w którym przyjmuje się, że spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. /Dz.U. nr 112 poz. 1198/. Przyjął także, iż skarga jest zasadna.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie skargi zaś jako podstawy skargi kasacyjnej wskazała:

1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 1, art. 3 par. 2 pkt 8, art. 3 par. 3 i art. 58 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec rozpoznania skargi pomimo braku drogi sądowej.
2. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów:

• art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 2, art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej,
• art. 1 par. 1 ustawy - Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

W skardze kasacyjnej podnosi się, iż Sąd błędnie przyjął, iż spółdzielnie mieszkaniowe wykonują zadania publiczne polegające w szczególności na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa oraz dysponują majątkiem publicznym, żądana przez stronę informacja jest informacją publiczną oraz odmowa jej udostępnienia powinna nastąpić w formie decyzji. Dokonał przy tym wykładni ustawy o dostępie do informacji publicznej wbrew treści normy konstytucyjnej oraz regulacjom dotyczącym spółdzielni mieszkaniowych.

Odpowiedź na skargę wniósł Tadeusz Ż. przedstawiając sytuację członków Spółdzielni Mieszkaniowej "W.", którym jej Zarząd nie udostępnia istotnych materiałów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, co zostało potwierdzone uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. I OPS 1/05, w której stwierdza się, iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej /Dz.U. nr 112 poz. 1198/ nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych.

Uchwała ta została podjęta w związku z przedstawionym przez skład orzekający NSA zagadnieniem prawnym, które wyłoniło się na tle konkretnej, rozpoznawanej przez Sąd sprawy.

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że spółdzielnie mieszkaniowe nie są "władzą publiczną", tj. organami państwowymi lub samorządowymi ani też innymi podmiotami sprawującymi w ich imieniu funkcje publiczne. Brak też podstaw do przyjęcia, że działalność spółdzielni mieszkaniowych można utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skoro ich działalność ogranicza się do realizacji podstawowego celu - zaspakajania potrzeb mieszkaniowych członków tej spółdzielni i ich rodzin, a zatem ograniczonej liczby osób zrzeszonych w danej spółdzielni. W wyroku z dnia 26 sierpnia 2004 r. OSK 416/04 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że spółdzielnia mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną, która ma ściśle określony krąg osób. Nie dysponują one również majątkiem publicznym /mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa/, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Obowiązek prowadzenia przez władze polityki sprzyjającej zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, wynikający z art. 75 Konstytucji RP, dotyczy wszelkich form uzyskania przez obywateli własnego mieszkania i nie oznacza, że podmioty, które prowadzą działalność w zakresie budownictwa mieszkaniowego i gospodarki zasobami mieszkaniowymi wykonują za Państwo /władze publiczne/ jego zadania.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być traktowana jako remedium na niedostatki przepisów regulujących funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych, czy też wadliwych praktyk organów spółdzielni ograniczających korzystanie z praw wynikających z członkostwa w spółdzielni. Jak więc jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia powyższej uchwały, powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego - wskazanych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisów dotyczących spółdzielni mieszkaniowych a w konsekwencji również naruszenia prawa procesowego przed sądami administracyjnymi wobec uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi za dopuszczalną, są zasadne.

Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji z mocy art. 189 p.p.s.a.